De slimmer meter is misschien wel hét onderwerp van de afgelopen 50 Pro Privacy Podcasts geweest, en begrijpelijk! Het gaat om overheidsingrijpen achter de voordeur. Eerst op vrijwillige basis, daarna verplicht. In dit geval door middel van – vanaf 2026 – een verplichte slimme meter bij de vervanging van de huidige meter in je meterkast. Althans zo leek het, mede door dit artikel in De Telegraaf.

Slimme meter verplicht!
Je ziet het staan onder de afbeelding: ‘Slimme meter vanaf 1 januari 2026 verplicht bij vervanging.’ En bovenaan in de betreffende alinea ‘Verplichte slimme meter’ waarbij in de tekst – terecht – wordt gewezen op het privacyrisico dat de slimme meters op afstand live je energieverbruik kunnen uitlezen. Echter, De Telegraaf doet hier voorkomen alsof je geen enkele keuzemogelijkheid meer hebt en, zodra je je energiemeter moet vervangen, je geen enkele keuze meer hebt en verplicht over moet op de slimme meter. Niets is echter minder waar, daarover straks meer.

Waarom weigeren?
De slimme meter is als het ware een sensor die achter de voordeur je energieverbruik meet, waardoor je je privéleven tot op detailniveau prijsgeeft. Deze data komt sinds vorig jaar ook bij het CBS te liggen en tegelijkertijd vormt de Nederlandse overheid steeds meer een mening over de geschikte tijdstippen waarop jij binnenshuis je apparaten inschakelt.

De privacyrisico’s bevestigen niet alleen tal van privacyorganisaties en hoogleraren, ook de Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt er al jaren voor op haar website:

Tel hierbij op het feit dat er nu miljoenen slimme meters ingekocht worden van een bedrijf wat gelieerd is aan Chinese staat, een overheid die nou niet bepaald bekendstaat om het respecteren van privacyrechten. In die situatie zou een verplichting van de slimme meter je natuurlijk ontzettend zorgen moeten baren. Echter, in tegenstelling tot wat De Telegraaf beweert, zijn deze slimme meters helemaal niet verplicht! Er is hier sprake van bewuste misleiding of een enorme journalistieke dwaling.

Je hebt wél mogelijkheden en je MAG kiezen!
Wij vroegen netbeheerders Alliander, Enexis en Stedin of de bewering van de Telegraaf klopte dat de slimme meter verplicht zou worden en/of de klant de mogelijkheid zou houden om voor een (domme) meter te kiezen zonder zendmodule. Over de kosten werd nog niet gerept, maar in ieder geval reageerden Alliander en Enexis positief: “De slimme meter wordt niet verplicht. De digitale meter wel. Mensen kunnen dus nog steeds kiezen voor een meter zónder zendmodule.” Aldus Alliander. Ook Enexis bevestigde desgevraagd: “Wij plaatsen standaard een slimme meter. Een klant kan de uitlezing van de meterstanden uit laten zetten. Indien de klant echt geen slimme meter wil, kan hij deze weigeren en een digitale meter laten plaatsen zonder communicatie.”

Stedin reageerde niet, maar op de website van de netbeheerder oogt het op dit moment positief: “De slimme meter is niet verplicht. Je kunt ook kiezen voor een digitale meter.”

De slimste keuze is stoppen met slim!

Onderaan de streep is het dus nu (wél) duidelijk: NEE, de slimme meter is niet verplicht en JA je mag kiezen en zo je privacy terugpakken! Mocht je al een slimme meter hebben en het omwisselen in de kosten lopen, dan kun je eventueel overwegen te wachten tot de slimme meter vervangen moet worden en deze op dat moment in te wisselen voor een ‘domme’ (digitale) meter. Dat is vanuit privacy-oogpunt de slimste keuze!

Nog een paar tips

1. Als je navraag doet over de vervanging van je slimme meter door een traditionele meter, zal je hoogstwaarschijnlijk aangeboden worden om het aflezen van je slimme meter op afstand uit te schakelen. Wij raden dit af, omdat dit slecht te controleren is en de knop in een noodsituatie, zoals bijvoorbeeld een overbelast netwerk, zo weer omgezet kan worden. Met andere woorden: je hebt er zelf geen controle over. Vraag dus om een digitale meter, waarbij jij zelf weer eenmaal per jaar de standen doorgeeft.

2. De privacyvriendelijke digitale meter wordt intern (bij de netbeheerder) ook wel een TRAD (traditionele meter) genoemd. Met deze term zal de monteur en mogelijk ook de helpdeskmedewerker bekend zijn.

3. Belangrijke redenen die we vaak terughoren waarmee je de netbeheerder kunt overtuigen, zijn 1. privacy en 2. stralingsgevoeligheid (gezondheid). Hieronder vind je een voorbeeldbrief waarin deze argumenten aangehaald worden.

Is het je gelukt? Deel je ervaring hieronder in de comments!

Voorbeeldbrief voor netbeheerder

Geachte heer/mevrouw,

Hierbij dien ik een formele klacht in met betrekking tot de slimme meter die op mijn adres is geïnstalleerd:

Naam:

Adres:

Postcode / Plaats:

E-mailadres:

Op mijn adres is momenteel een slimme meter geplaatst met actieve communicatiefunctie. Op \[datum van je eerdere e-mail, als je dat al gedaan hebt] heb ik contact met u opgenomen met het verzoek deze te vervangen door een digitale meter zonder communicatiemodule, om redenen van:

1. Bescherming van mijn persoonlijke levenssfeer (conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming – AVG)

2. Het beperken van continue elektromagnetische straling in mijn woning

Tot op heden heb ik geen bevredigend antwoord ontvangen of is mijn verzoek onvoldoende serieus genomen. Ik hecht er sterk aan om zelf te kunnen bepalen of mijn energieverbruiksgegevens op afstand worden uitgelezen, en wens geen apparatuur in huis die hier ongevraagd toe in staat is.

Ik verzoek u alsnog om binnen 14 dagen inhoudelijk en schriftelijk te reageren op mijn verzoek. Bij het uitblijven van een oplossing zie ik mij genoodzaakt om mijn klacht voor te leggen aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) via ConsuWijzer. Met vriendelijke groet, ….

_________________________________________________

1. Wacht eerst hun reactie op je eerdere e-mail af.

2. Als ze binnen een redelijke termijn (ca. 10–14 dagen) niet met een oplossing komen of je verzoek afwijzen, stuur dan deze klacht:

Geachte heer/mevrouw, Hierbij dien ik een formele klacht in met betrekking tot de slimme meter die op mijn adres is geïnstalleerd: **Naam:** **Adres:** **Postcode / Plaats:** **E-mailadres:** Op mijn adres is momenteel een slimme meter geplaatst met actieve communicatiefunctie. Op \[datum van je eerdere e-mail, als je dat al gedaan hebt] heb ik contact met u opgenomen met het verzoek deze te vervangen door een digitale meter zonder communicatiemodule, om redenen van: * Bescherming van mijn persoonlijke levenssfeer (conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming – AVG) * Het beperken van continue elektromagnetische straling in mijn woning Tot op heden heb ik geen bevredigend antwoord ontvangen of is mijn verzoek onvoldoende serieus genomen. Ik hecht er sterk aan om zelf te kunnen bepalen of mijn energieverbruiksgegevens op afstand worden uitgelezen, en wens geen apparatuur in huis die hier ongevraagd toe in staat is. Ik verzoek u alsnog om binnen 14 dagen inhoudelijk en schriftelijk te reageren op mijn verzoek. Bij het uitblijven van een oplossing zie ik mij genoodzaakt om mijn klacht voor te leggen aan de **Autoriteit Consument & Markt (ACM)** via **ConsuWijzer**. Met vriendelijke groet, **

3. Krijg je daarna nog steeds geen medewerking? Dan kun je eenvoudig via [ConsuWijzer.nl](https://www.consuwijzer.nl) een klacht indienen.