Een scenario waar niemand op hoopte, maar één dat zich tóch lijkt te voltrekken. Afgelopen week werd duidelijk dat de toegang tot YouTube-variant Odysee door verschillende Nederlandse Internet Service Providers (ISP’s) wordt geblokkeerd. Journalist en co-host van de Pro Privacy Podcast David Boerstra vroeg om opheldering en stelde vragen aan KPN.

Rond 7 januari doken er verschillende berichten op waaruit bleek dat Odysee niet meer bereikbaar zou zijn voor klanten van KPN en later ook Ziggo. Volgens sommige nieuwspagina’s zou de overheid hierachter zitten en websites blokkeren. De waarheid blijkt iets anders te liggen, maar niets minder schokkend.

Sinds de EU sancties uitvoert tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne hebben verschillende media – waaronder Russia Today (RT) – het moeten ontgelden en zijn de facto offline gehaald. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) stelde aanvankelijk een lijst met 5 domeinen op die vanwege de sancties konden worden geblokkeerd:

1. rt.com
2. sputniknews.com
3. russian.rt.com
4. sputniknews.ru
5. rtnews.ru

Sinds de publicatie van de lijst in 2022 heeft de ACM de lijst niet gewijzigd of uitgebreid. Toch leek Odysee te worden geblokkeerd door Internet Service Providers als KPN.

Journalist en Pro Privacy Podcast co-host David Boerstra verzocht KPN om opheldering en deelde zijn vragen op X: “Klopt het dat u Odysee blokkeert en zo ja, in opdracht van wie? Kunt u verwijzen naar een rechterlijke uitspraak of opdracht of iets dergelijks?”.

Het antwoord van KPN bleek bijzonder kort:

Bij nader onderzoek bleek NLconnect inderdaad de website odysee.com op een sanctielijst vermeld te hebben staan van 15-12-2025. Een bijzondere situatie want Odysee staat dus NIET op een officiële sanctielijst van de EU maar wél op één die wordt verspreid door NLconnect. Dat roept vragen op over NLconnect en de legitimiteit van het blokkeren van Odysee door internetproviders als KPN en Ziggo. Deze internetproviders scharen of verschuilen zich achter NLconnect – een samenwerkingsverband van de telecom-, glasvezel- en breedbandsector met bijna 100 leden.

Na bestudering van de website van NLconnect wordt duidelijk dat zij erkennen dat er – buiten de andere vijf genoemde domeinen door de ACM – geen aanvullende lijst is gepubliceerd van domeinen die op basis van nieuwe sancties zouden moeten worden geblokkeerd. Opvallend genoeg heeft NLconnect vervolgens zelf, op eigen houtje, een aanvullende lijst opgesteld vanwege het ontbreken van ‘een centrale EU-brede lijst’ en het “gebrek aan bijgewerkte richtlijnen in Nederland.” Met als gevolg dat de lijst van NLconnect is uitgegroeid tot maar liefst 797 verschillende ‘foute’ domeinen. NLconnect baseert zich daarbij niet op de Nederlandse overheid of lijsten zoals die van de ACM maar vertrouwt op lijsten van buitenlandse toezichthouders. In dit specifieke geval betekent het dat, omdat een Litouwse toezichthouder Odysee.com op haar ‘sanctielijst’ heeft geplaatst, NLconnect dit overneemt, waarna internetproviders als KPN en Ziggo zich genoodzaakt voelen Odysee te blokkeren.

Conclusie

Odysee staat nadrukkelijk niet op een officiële sanctielijst van de EU maar wordt wél geblokkeerd door Nederlandse internetproviders als KPN. KPN verschuift de verantwoordelijkheid af op NLconnect. Deze laatste partij zegt op papier geen voorstander te zijn van blokkades, maar zorgt vervolgens in de praktijk voor een lijst van 797 te blokkeren domeinen, waaronder Odysee. Een blokkade die vervolgens wordt geïnterpreteerd ‘als gevolg van EU-sancties’ maar in feite een technische implementatie van de sector zelf is, zonder enige juridische basis. Maar uiteindelijk gaat het ons om het principe dat een internetprovider een hele website blokkeert zonder directe, duidelijke verplichting vanuit de overheid.

Oplossingen

Bovenstaande roept de vraag op: waar is de blokkade dan werkelijk om te doen? Is NLConnect een politiek gedreven organisatie? Waarom zou je dit doen als er geen juridische grondslag is? In mijn Lighthouse-interview met Flavio Pasquino licht ik toe waarom Odysee al jarenlang ons favoriete videoplatform is. Er zijn de afgelopen maanden zeer positieve ontwikkelingen geweest bij Odysee. Deze ontwikkelingen zijn goed voor vrijheid van meningsuiting, maar zijn daarom tegelijkertijd een mogelijke dreiging voor de EU en voor de macht van YouTube. Bekijk de video hieronder op YouTube (ironisch, maar Lighthouse gaat snel bij Odysee uploaden).

YouTube gaat de verkeerde kant op, onderneem nu actie

In de video benoem ik 3 te ondernemen acties.

1. Content uploaders, zorg dat je bij Odysee gaat uploaden. Het kost je letterlijk een minuut per video. YouTube gaat straks een nachtmerrie voor gebruikers worden met verplichte leeftijdsverificatie. Hoe lang nog voor je een Digital ID nodig hebt om van YouTube gebruik te kunnen maken? Sommige contentmakers geven bij me aan dat ze zich gaan focussen op hun eigen platform. Dat is goed, maar upload ook op Odysee. Veel gebruikers willen dat content die ze willen kijken samenkomt op een platform.
2. Kijkers, zorg dat je een VPN gebruikt om alsnog Odysee te kunnen bereiken. Onze favoriet is Mullvad VPN.
3. Kijkers, download de Watch On Odysee-addon (hier te downloaden voor Brave, hier te downloaden voor Mullvad browser). Deze addon helpt je om gaandeweg de verhuizing te maken van YouTube naar Odysee. Uploadt je favoriete contentmaker nog niet op Odysee? Stuur ze een mailtje Des te meer mailtjes ze krijgen, des te sneller ze aan het verzoek mee zullen werken.

Ook met een DNS-wijziging kun je Odysee alsnog bereiken, maar ik maak graag van deze gelegenheid gebruik om direct ook mensen te helpen met het terugpakken van hun privacy. Daarnaast wordt het vanwege opkomende leeftijdsverificatie straks enorm belangrijk om met een VPN om te kunnen gaan. De meest privacyvriendelijke manier om Mullvad VPN te kunnen kopen is met een voucher! Deze verkopen we in onze webshop. Door prijsafspraken betaal je voor deze vouchers overal hetzelfde. Er is echter een belangrijk verschil.

Als je bij proprivacy.io een voucher koopt, krijg je ook toegang tot onze Mullvad-handleiding. Hierin leggen we je helemaal uit hoe je Mullvad VPN het beste kunt gebruiken en inrichten. Gratis en voor niks, dat is hoeveel we om je privacy geven!

P.s. vanaf komende maandag 19 januari zijn onze privacyvriendelijke apparaten (incl. toegang tot ons Pro Privacy Platform en onze uitgebreide ondersteuning) weer te koop! Bekijk hier de Pro Privacy Phone of hier de Pro Privacy Laptop.