Pro Privacy Laptop: Beginnershandleiding

Gefeliciteerd, je Pro Privacy Laptop is binnen!

Met deze beginnershandleiding laten we je zien hoe je jouw Pro Privacy Laptop in gebruik kunt gaan nemen. We behandelen de volgende punten:

  • Het ontgrendelen van de harde schijf
  • Het inloggen op de laptop
  • Een uitleg over verschillende basisfuncties, zoals het Bureaublad, de Zoekfunctie, Dash en het Snelmenu
  • De weergavetaal aanpassen van de telefoon
  • Een overzicht van handige sneltoetsen
  • Het instellen van Gebruikers en het wijzigen van je wachtwoord
  • Het downloaden en installeren van applicaties via het Software Center
  • Een overzicht van applicaties die wij al voor je hebben geïnstalleerd
  • Een uitleg over het handmatig installeren van applicaties
  • Het omgaan met bestanden en mappen
  • Algemene informatie over LibreOffice, het ultieme Microsoft Office alternatief
  • Een uitleg over WiFi en welke internetbrowsers je standaard kunt vinden op de laptop

Versleuteling (Encryptie)

Tijdens het opstarten van de laptop wordt er standaard om een zogeheten Encryptiewachtwoord gevraagd. Dit wachtwoord is nodig om de harde schijf van de laptop te ontgrendelen. De harde schijf is namelijk versleuteld met een zogeheten disc encryption methode welke beschikbaar is in Fedora Linux. Bij het instellen de disc encryption wordt er een hele lange sleutel gegenereerd en toegewezen. Dit hoef je echter niet in te vullen. In plaats daarvan kun je gebruik maken van een wachtwoord dat wij voor je hebben ingesteld. Dit is: proencryptie (zonder hoofdletters). Na het ontgrendelen kom je terecht in Fedora Linux waar je ook een wachtwoord moet invullen. Dit is het Gebruikerswachtwoord.  Je mag hier ook: proencryptie (zonder hoofdletters) invullen.

Dit wachtwoord stellen wij standaard in op alle laptops. Het is dus essentieel dat je dit wachtwoord zo snel mogelijk wijzigt. Wij leggen hieronder uit hoe dit werkt. Sla dit gedeelte dus NIET OVER!!!

1. Encryptiewachtwoord wijzigen

Dit werkt als volgt:

  1. Druk linksonder op je toetsenbord op de Supertoets.
  2. Tik nu het volgende in: Schijven en druk vervolgens op Enter.
  3. Selecteer nu aan de linkerkant je harde schijf.
  4. Selecteer de partitie: LUKS.
  5. Klik linksonder op het tandwiel (Instellingen).
  6. Klik op Wachtwoord wijzigen.
  7. Voer je huidige wachtwoord in. Dit is nu nog proencryptie (zonder hoofdletters).
  8. Voer tweemaal een nieuw wachtwoord in. Wij adviseren om een reeks van 3 willekeurige woorden in te vullen. Voorbeeld: koe-steen-poster. LET OP!!! Bewaar dit wachtwoord goed. Als je het wachtwoord kwijtraakt kan deze niet meer worden hersteld. Je besturingssysteem moet dan volledig opnieuw geïnstalleerd worden. Sla het nieuwe wachtwoord op in een wachtwoordmanager als Bitwarden.
  9. Klik op Wijzigen.
  10. Je krijgt nu de melding: Authenticatie is vereist om versleuteld apparaat te ontsluiten. Voer hier het wachtwoord in van de gebruiker. Dat is nu nog proencryptie.

Gefeliciteerd! Je hebt het wachtwoord nu gewijzigd! Dit wachtwoord dien je na elke herstart opnieuw in te voeren om de harde schijf van de laptop te ontgrendelen. Je hebt dus 2 wachtwoorden nodig om gebruik te kunnen maken van de laptop. Hieronder beschrijven we hoe je je Gebruikerswachtwoord kunt wijzigen.

2. Gebruikerswachtwoord wijzigen

Het gebruikerswachtwoord wordt gebruikt om Fedora Linux te ontgrendelen. Dit is nu nog proencryptie. Ook hier adviseren we om het wachtwoord per direct te wijzigen.

Dit werkt als volgt:

  1. Druk linksonder op je toetsenbord op de Supertoets.
  2. Tik het volgende in: Instellingen en druk vervolgens op Enter.
  3. Klik links in het menu op Systeem.
  4. Klik op Gebruikers.
  5. Klik op Wachtwoord.
  6. Voer het huidige wachtwoord in. Dit is nu nog proencryptie.
  7. Voer tweemaal een nieuw wachtwoord in. Wij adviseren om een reeks van 3 willekeurige woorden in te vullen. Voorbeeld: aap-plant-glas. LET OP!!! Bewaar dit wachtwoord goed. Het Encryptiewachtwoord en het Gebruikerswachtwoord mogen niet hetzelfde zijn! Als je het wachtwoord kwijtraakt kan deze niet meer worden hersteld. Sla het nieuwe wachtwoord op in een wachtwoordmanager als Bitwarden.
  8. Je kunt ook de naam van de Gebruiker aanpassen, indien gewenst.
  9. Klik op Wijzigen.

Gefeliciteerd! Je Gebruikerswachtwoord is nu gewijzigd! Dit wachtwoord die je na elke herstart van je laptop in te voeren en wanneer je de laptop vergrendeld.

Beginscherm (Bureaublad)

Na het opstarten van Linux Fedora  krijg je standaard de achtergrond te zien. Als je op de Super-toets (windows toets) drukt krijg je bovenin het scherm een zoekbalk te zien en onderin het scherm de Dock. Mocht je al schermen hebben open staan, dan krijg je hier ook een overzicht van te zien. Als laatste krijg je rechts een tweede bureaublad te zien. Door hier op te klikken kom je terecht in een nieuw bureaublad waar je vervolgens weer andere applicaties in kunt openen.

Door 2 keer op de Super-toets te drukken krijg je bovenin het scherm de zoekbalk te zien, met daaronder de verschillende bureaubladen, een applicatiebibliotheek met alle applicaties die op je laptop staan en daaronder de Dock.

Zoeken

Fedora gebruikt een zeer geavanceerde en makkelijk te gebruiken zoekfunctie. Door 1 keer op de Super-toets te drukken wordt bovenin het scherm de zoekfunctie getoond. Je kunt hiermee zoeken naar apps, bestanden, websites en instellingen. Je kunt de gezochte elementen ook direct openen vanuit de zoekopdracht. Als je bijvoorbeeld zoekt naar Signal zie je in ons voorbeeld dat er ook wordt gezocht in de Bestanden-app waar ook een bestand in staat welke de term Signal bevat. De zoekbalk kun je ook gebruiken om snel een applicatie te openen zonder dat je deze hoeft op te zoeken in de app-bibliotheek, of  aan hoeft te klikken in de Dash.

Dash

De Dash is de applicatiebalk die onderin het scherm zichtbaar wordt wanneer je de Super-toets indrukt. Deze bevat applicaties die recent zijn geopend en applicaties die je zelf hebt toegevoegd. Je kunt dit vergelijken met de Dock op Mac-computers. Door een applicatie op te zoeken en deze te verslepen naar de Dash wordt deze toegevoegd. Dit kun je ook toepassen voor je bestanden en je instellingen. Je kunt ook met de rechter muisknop klikken op een applicatie en vervolgens klikken op Vastmaken aan dash. Mocht je een applicatie willen losmaken van de Dash, klik hier dan op met de rechter muisknop en klik vervolgens op Losmaken.

Snelmenu

Het Snelmenu is een overzichtsmenu waarmee je verschillende acties kunt uitvoeren. Je kunt het vergelijken met het Notification Center van Windows, of de ‘quick toggles’ in Android/GrapheneOS. Dit menu stelt in staat om bepaalde functies met 1 klik in of uit te schakelen. Je kunt dit menu openen door rechtsboven op het een icoontje te klikken of met de sneltoets Super+S.

De knoppen die je hier vind zijn voor het in-of uitschakelen van de WiFi, kabelinternet, Bluetooth, VPN, Nachtlicht, Donkere Modus, Vliegtuigstand etc. Daarnaast kun je ook het geluid harder of zachter zetten, de helderheid aanpassen en vind je hier knoppen voor het maken van schermafbeeldingen, de laptop vergrendelen en voor het uitschakelen van de laptop.

Weergavetaal aanpassen

Standaard staat Fedora Linux in het Nederlands ingesteld.

Je kunt indien gewenst dit op de volgende manier aanpassen:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Systeem.
  3. Klik op Regio & taal.
  4. Klik op Taal.
  5. Klik de gewenste taal aan.

Vormgeving

De standaard weergave van Fedora is gebaseerd op het uiterlijk van Mac OSX, met een minimale interface zodat het beginscherm niet chaotisch kan worden zoals bij Windows waarbij je allerlei icoontjes aan het bureaublad kunt toevoegen. In plaats daarvan worden je applicaties op de achtergrond ingeladen en zijn ze pas zichtbaar als je op de Super-toets drukt. Je krijgt dan ook de zogeheten Dash te zien waar je applicaties aan kunt toevoegen zodat je hier op een later moment makkelijk bij kunt.

Je kunt natuurlijk ook je achtergrond wijzigen en de kleuren van de menu’s. Die doe je als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Weergave.
  3. Je krijgt nu de mogelijkheid om een Licht of Donker thema in te stellen en een achtergrond. Het is ook mogelijk om zelf een achtergrond te selecteren van een plaatje dat je op je computer hebt staan.
SneltoetsUitleg
SuperToon alle openstaande schermen, bureaubladen, de zoekbalk en de Dash
Alt+TabSchakel tussen verschillende vensters
Super+Pijltjestoets omhoogScherm maximaliseren
Super+Pijltjestoets LinksVenster gesplitst op links
Super+Pijltjestoets RechtsVenster gesplitst op rechts
Alt+F4Scherm afsluiten
Alt+SpatiebalkVenstermenu activeren
Super+SSnelmenu openen

Sneltoetsen

Hoe beheersen van sneltoetsen zorgt ervoor dat je gemakkelijk kunt navigeren, waardoor je productiever bent en minder afhankelijk bent van je muis (goed voor je pols). Rechts vindt je een lijst verschillende sneltoetsen die je kunt gebruiken. Hieronder beschrijven we hoe je alle sneltoetsen kunt bekijken en hoe je deze indien gewenst kunt aanpassen.

Dit doe je als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik in het linker menu op Toetsenbord.
  3. Klik onder het kopje Sneltoetsen op Sneltoetsen bekijken en aanpassen.
  4. Je krijgt nu een lijst te zien met verschillende categorieën met daarboven een zoekbalk waarmee je naar sneltoetsen kunt zoeken. Klik op de gewenste categorie of typ bovenin de zoekbalk de sneltoets in die je zoekt. In dit voorbeeld klikken we op Starters.
  5. Klik op Instellingen.
  6. Voer nu de gewenste sneltoets in. In dit voorbeeld voeren we Super+I in.
  7. Klik na het invoeren op de blauwe knop Instellen.
  8. Als je voortaan op Super+I drukt, worden Instellingen geopend van Fedora.

TIP! De Super-toets is de bekende Windows-toets.

Gebruikersaccounts

Het is belangrijk om in de basis je besturingssysteem te voorzien van een account, met een gebruikersnaam en wachtwoord. Dit zorgt er niet alleen voor dat niet zomaar iedereen je laptop in kan komen, maar stelt je ook in staat om meerdere gebruikers op 1 laptop te hebben met een eigen bureaublad, applicaties, instellingen etc.

Het werkt als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Systeem.
  3. Klik op Gebruikers.
  4. Bovenin het scherm zie je een blauwe balk met daarin de tekst: Sommige instellingen zijn vergrendeld. Klik op Ontgrendelen en voer je wachtwoord in om verder te gaan.
  5. Klik op de blauwe knop: Gebruiker toevoegen…
  6. Je krijgt nu een scherm te zien waarin je verschillende data moet invoeren. Invulvelden met een zijn verplicht. Geef het account een naam, een gebruikersnaam en bepaal of de gebruiker die je toevoegt ook een beheerder mag worden.
  7. Bepaal of de gebruiker zelf een wachtwoord mag instellen bij de eerste keer aanmelden, of stel direct een wachtwoord in.
  8. Als je kiest voor het direct instellen, voer dan tweemaal een wachtwoord in. De sterkte van het wachtwoord wordt weergegeven door een groene balk.
  9. Klik nu bovenin het scherm op de blauwe knop: Toevoegen om het account aan te maken.

TIP! Om te controleren of alles correct is ingesteld druk je op Super+L. Hiermee vergrendel je de laptop en dien je in te loggen met je account om de laptop weer te ontgrendelen.

Gebruikersaccounts bewerken

Om gebruikersaccounts te bewerken doe je het volgende:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Systeem.
  3. Klik op Gebruikers.
  4. Je krijgt nu een overzicht te zien van alle bestaande accounts. Bovenin het scherm zie je een blauwe balk met daarin de tekst: Sommige instellingen zijn vergrendeld. Klik op Ontgrendelen en voer je wachtwoord in om verder te gaan.
  5. Je keert nu weer terug naar het scherm van stap 3. Op de profielfoto zie je een prullenbakje waarmee je het account kunt verwijderen en een pennetje waarmee je de profielfoto kunt aanpassen door een icoontje te kiezen uit de bibliotheek of door zelf een afbeelding in te laten.
  6. Door op het pennetje rechts van de gebruikersnaam te klikken kun je deze wijzigen.
  7. Door op wachtwoord te klikken kun je deze wijzigen.
  8. Klik op Aanmelden met vingerafdruk om een vingerafdruk in te stellen. Dit vervangt niet je wachtwoord.
  9. Als je meerdere gebruikersaccounts hebt ingesteld, kun je Automatisch aanmelden inschakelen.
  10. Als laatste kun je de Taal instellen voor de desbetreffende gebruiker.

Applicaties

Net als bij Windows en Mac, kun je op een Linux systeem als Fedora ook applicaties installeren en gebruiken. In het geval van Fedora krijg je een ingebouwde app-store waarmee je applicaties kunt downloaden. Dit is het zogeheten Software Center. Je kunt dit vergelijken met de Microsoft Store op Windows maar dan zonder account en zonder ‘bloatware’.

Het werkt als volgt:

  1. Open de applicatie Software.
  2. Vervolgens krijg je een homepagina te zien van de app met linksboven een vergrootglas. Klik hier op.
  3. Voer de applicatie in die je zoekt. In dit geval willen we Session Desktop downloaden. Klik op het zoekresultaat Session Desktop om verder te gaan.
  4. Klik in het volgende scherm op Installeren.
  5. Nadat Session is gedownload en geïnstalleerd kun je de applicatie meteen openen vanuit de Software applicatie. Mocht je Session willen verwijderen, dan kan dat ook direct vanuit de Software applicatie door op het prullenbakje te klikken.

Nog een paar tips:

  • Het is mogelijk om direct vanuit de Fedora zoekbalk te zoeken naar applicaties die je nog niet op je laptop hebt staan. Je wordt dan direct gelinkt naar de winkelpagina van de desbetreffende applicatie, waar je deze vervolgens kunt installeren.
  • Het is mogelijk om via de Software applicatie een systeemupdate uit te voeren. Dit doe je door naar het tabblad Update te gaan.
  • Als een applicatie niet beschikbaar is in het Software Center, kijk dan op de officiële website van de desbetreffende applicatie.
  • Houd er rekening mee dat niet elke applicatie die te vinden is op Windows en/of Mac OSX beschikbaar is voor Fedora Linux.

Applicaties handmatig installeren

Je kunt ook zonder het Software Center applicaties installeren. Dit kan natuurlijk door simpelweg het installatiebestand van de desbetreffende applicatie te downloaden en te openen, maar je kunt ook via het Terminalvenster applicaties installeren als je de juiste commando’s weet. De meeste applicaties die een Linuxversie hebben, plaatsen ook een instructie op officiële website. In sommige gevallen zelfs specifiek voor Fedora zoals bijvoorbeeld Mullvad VPN en IVPN ook doen. Applicaties die je handmatig kunt installeren met een bestand gebruiken het bestandstype: .RPM. Je kunt dit vergelijken met .EXE op Windows.. Mocht een RPM versie aanwezig zijn (en de app niet in het Software Center staan), dan raden we aan om voor die route te kiezen. Downloaden vanuit het Software Center heeft altijd de voorkeur!

Mocht je toch willen downloaden/installeren via de Terminal en nog niet eerder met de Terminal hebben gewerkt, bekijk dan onze uitgebreide Fedora Linux handleiding op het Pro Privacy Fedora Platform.

Standaard applicaties

We zetten alvast een aantal belangrijke applicaties op de laptop, waaronder onze favoriete VPN (Mullvad), Signal (berichten), Session (berichten), Brave browser (privacy-vriendelijk browsen), Mullvad browser (privacy-vriendelijk browsen), Bitwarden (password manager) en VLC (media player).

Mullvad VPN

Mullvad VPN is een VPN-dienst waar je een account kunt aanmaken zonder dat je je persoonlijke gegevens hoeft te gebruiken. Daarnaast is Mullvad VPN volledige open source, heeft de dienst kwantumresistentie, is de applicatie op meerdere apparaten te gebruiken, heeft de dienst een No Logging Policy waardoor er geen gebruikersdata wordt bewaard en is de dienst betaalbaar.

Bitwarden

Bitwarden is een wachtwoordmanager welke er voor zorgt dat jouw gebruikersnamen, wachtwoorden en notities veilig in een digitale kluis worden bewaard. Dit heeft als voordeel dat je zeer complexe (en dus veilige) wachtwoorden kunt genereren, zonder dat je deze hoeft te onthouden. Veel mensen gebruiken onveilige wachtwoorden voor meerdere diensten. Als een dienst gehackt wordt kan dit catastrofale gevolgen hebben. Het gebruik van een veilige wachtwoordmanager is een absolute must voor je digitale veiligheid. Daarnaast hoef je nooit meer op zoek naar een wachtwoord.

Signal

Signal is een berichten-app die je kunt gebruiken om met andere Signal-gebruikers te chatten, te bellen en bestanden te delen. Verder biedt Signal alle moderne functies aan die we kennen van bijvoorbeeld WhatsApp. Denk hierbij aan Audio- en Videogesprekken, Groepen, Emoji’s, Stickers etc. Signal heeft naast de traditionele mobiele app, ook een desktop-app die je bijvoorbeeld op je laptop kunt gebruiken. Om deze te koppelen heb je echter wel een account nodig die je alleen via mobiele app kunt aanmaken, aangezien Signal een telefoonnummer vereist.

Session

Session is een FOSS-berichtenapp die je kunt gebruiken om met andere Session-gebruikers te chatten, te bellen en bestanden te delen. Verder biedt Session moderne functies die we kennen van bijvoorbeeld WhatsApp zoals Groepen en Emoji’s en heeft de app een mobiele- en desktopvariant.

Brave Browser

Brave Browser is een FOSS-browser waarmee je privacy-vriendelijk kunt browsen op het internet zonder dat je gevolgd kan worden door websites (welke je data opslaan en eventueel doorverkopen aan derden). Brave Browser is erg gebruiksvriendelijk en lijkt qua uiterlijk veel op andere populaire browsers zoals Google Chrome en Microsoft Edge. Vanwege de ingebouwde ad-blocker laden websites vaak sneller vergeleken met bij andere browsers.

Mullvad Browser

Mullvad Browser is een free and open source internetbrowser, ontwikkeld door de mensen achter Mullvad VPN in samenwerking met de ontwikkelaars van Tor. De browser is gebaseerd op de Firefox infrastructuur en biedt daarom ook ondersteuning voor verschillende populaire invoegtoepassingen die ook beschikbaar zijn in Firefox.

VLC Media Player

VLC Media Player staat bekend om het uitgebreide arsenaal aan codecs waardoor je vrijwel alle verschillende soorten video- en audiobestanden kunt afspelen. Daarnaast is de app een lichtgewicht waardoor en heeft het een simplistisch design waardoor het ook op oudere hardware goed kan draaien.

Wat is een VPN?

Een Virtual Private Network (VPN) is een manier om jouw internetverkeer te verbergen voor bijvoorbeeld je internet provider, een website die je bezoekt, een eventuele hacker of een publiek netwerk. Met een VPN wordt jouw internetverkeer door een Tunnel van encryptie herleid waardoor je online activiteiten worden afgeschermd voor kwaadwillenden. Dit is goed voor je privacy en veiligheid omdat je IP-adres (een cijfercode die je identificeert op het internet) daardoor niet zichtbaar is voor bovengenoemde entiteiten. In plaats daarvan zien deze entiteiten het IP-adres van je VPN-dienst. Men kan niet zien naar welke websites je gaat, welke applicaties je gebruikt etc. Vrijwel alle VPN-diensten bieden je ook de optie om te verbinden met een server welke in een ander land is gelokaliseerd waardoor je toegang kunt krijgen tot regio gebonden content.

Hoewel de data voor vrijwel alle bovengenoemde elementen niet zichtbaar is, is het echter zo dat veel VPN-diensten (wel) je internetverkeer kunnen inzien omdat deze data wordt bijgehouden. Wij adviseren daarom alleen VPN-diensten te gebruiken die een zogeheten No Logging Policy hanteren. Mullvad VPN is hier een perfect voorbeeld van. Er wordt bij Mullvad VPN geen meta-data zoals een voornaam/achternaam, telefoonnummer, e-mailadres en huisadres vereist voor het aanmaken van een account. Op deze manier weten deze VPN-diensten niet wie je bent bij het aanmaken van een account waardoor je privacy gewaarborgd blijft. Meer hierover lees je hieronder.

In de leugenachtige wereld van VPN bedrijven is het echter van groot belang dat je een goede keuze maakt. Want, een verkeerde keuze kan er voor zorgen dat je in een zogeheten honeypot terecht komt. Lang niet alle VPN bedrijven zijn te vertrouwen! Hieronder vind je een checklist van de meest belangrijke zaken waar we bij proprivacy.io op letten en waar onze favorieten VPN-diensten als Mullvad VPN en IVPN aan voldoen.

  1. Free and Open Source – De code waaruit beide VPN’s zijn opgebouwd is volledig inzichtelijk en daardoor zien wat de software daadwerkelijk doet. Hierdoor wordt het ook mogelijk om (zelf) de code te modificeren en je eigen app(s) te ontwikkelen.
  2. Logs verwijderen – Logs zijn overzichten van de gebruikersactiviteiten. Beide VPN’s hebben een no-logging policy, wat inhoudt dat ze minimaal data verzamelen. Enkel hetgeen wat absoluut noodzakelijk is wegens wetgeving. Meer hierover kun je hier lezen. Gegevens die worden verzameld door beide VPN’s kunnen nooit aan een gebruiker worden gekoppeld, omdat de accounts volledig anoniem zijn.
  3. Locatie van de servers – zoals hierboven omschreven is de lokale wet- en regelgeving van groot belang als het gaat om het kunnen waarborgen van de privacy van de eindgebruiker. Bij proprivacy.io vinden we het vooral belangrijk hoe beide VPN’s hier in de praktijk mee om gaan.
  4. Inloggen zonder identiteit – Het meest belangrijke element van beide VPN’s zijn de geanonimiseerde accounts. Je hebt dus geen identificeerbare inloggegevens zoals een naam, een telefoonnummer of een e-mailadres nodig om een account aan te maken. Op het moment dat je een account aanmaakt ontvang je een uniek willekeurig gegenereerd account-nummer. Hierdoor is zelfs de data die wel verzameld wordt niet aan je identiteit te koppelen.
  5. Betalen met Monero – Op het moment dat je besluit om een abonnement met een creditcard te betalen, is deze natuurlijk wel aan je identiteit gekoppeld. Gelukkig kun je bij beide VPN’s met onze favoriete privacy cryptocurrency betalen: Monero! Is dit te ingewikkeld voor je? Dan kan je er altijd voor kiezen om met PayPal of een creditcard te betalen.
  6. Kwantumbestendige tunnels – De tunnels waarmee beide VPN’s het netwerkverkeer reguleren zijn resistent tegen kwantumcomputers.

Het gebruiken van een VPN

Om het makkelijk te maken voor onze gebruikers hebben we Mullvad VPN gedownload en geïnstalleerd zodat je dat niet zelf hoeft te doen. We laten je hieronder zien hoe je een account kunt aanmaken en Mullvad VPN kunt activeren:

Sla onderstaande handleiding over als je al een account hebt.

  1. Open als eerste de Mullvad VPN applicatie op je laptop.
  2. Je krijgt nu een invulveld te zien waarin je een accountnummer kunt invoeren. Mocht je al een account hebben, vul hier dan het desbetreffende accountnummer in. Ga verder met stap 3 als je nog geen account hebt.
  3. Klik op Accountnummer genereren.
  4. Kopieer je accountnummer en bewaar deze in een veilige omgeving, bijvoorbeeld in een bericht aan jezelf via Signal, Session of een wachtwoordmanager als Bitwarden.
  5. Klik op de knop Meer krediet kopen.
  6. Je wordt nu geleidt naar de Mullvad VPN website waar je verschillende betaalopties te zien krijgt. Wij raden aan om met Monero te betalen. Je krijgt dan zelfs 10% korting! Heb je nog geen Monero? Volg dan het eerste deel van onze Pro Privacy Crypto Cursus via cryptoprivacy.nlHet is ook mogelijk met cash te betalen. Het bedrag verstuur je dan via de post naar het bedrijf. Volg hiervoor de instructies die op de website staan. We gaan in dit voorbeeld verder met Monero. Klik op Monero en klik vervolgens op Maak een eenmalig betalingsadres aan. Gebruik dit eenmalige adres dus eenmaal! TIP! Als deze 2 opties niet mogelijk zijn in jou situatie, klik dan op Overige en kies bijvoorbeeld voor iDeal om met je bank te betalen. Wij raden dit af, maar het is eventueel een optie. Het is ook mogelijk om met een voucher te betalen. Het voordeel van een voucher is dat derde partijen niet kunnen zien voor wie de voucher wordt gekocht. Het is een fysieke voucher en het accountnummer dat op het pasje staat is verzegeld. Mocht je hier interesse in hebben, dan kun je een Nederlandse voucher kopen op Amazon.
  7. Kies hoeveel maanden je gebruik wilt maken van Mullvad. Je kunt de termijn van je account later altijd verlengen.
  8. Open de Edge Wallet of de Cake Wallet en navigeer naar je Monero wallet. Scan de QR code op de Mullvad pagina om direct de betaalgegevens in de Edge/Cake app in te laden.
  9. Controleer de informatie in de desbetreffende wallet app en bevestig de betaling. De transactie kan enkele minuten duren.
  10. Ga nu weer terug naar de Mullvad VPN. Het kan zijn dat de betaling een paar minuten tijd nodig heeft om te worden verwerkt.
  11. Na het verwerken wordt je ingelogd. Klik op Verbinding maken om de verbinding te bevestigen.

Gefeliciteerd! Je hebt succesvol een account aangemaakt en je bent verbonden met Mullvad VPN. De verbinding wordt automatisch door de laptop in stand gehouden, dus je hoeft na het herstarten van de laptop niets te doen, behalve het op tijd verlengen van je account.

Werken met bestanden in Fedora Linux

Fedora Linux gebruikt net als Windows en Mac OSX een bestandenstructuur met een Verkenner, mappen, kopiëren en plakken, naam wijzigen, zoeken op categorie etc. De applicatie die je nodig hebt om je Bestanden te kunnen benaderen heet ook Bestanden. Deze kun je zoeken en openen met de zoekfunctie van Fedora Linux.

Na het openen van de Bestanden applicatie kom je altijd terecht in de map Recent. Links vind je een lijst met Recent, Favorieten en Persoonlijke map. De Persoonlijke map bevat de standaard omgevingen zoals Bureaublad, Documenten. Downloads etc. Onder Persoonlijke map vind je meerdere categorieën zoals Afbeeldingen, Muziek, Video’s en Prullenbak. Als laatste heb je de optie Andere locaties waarmee je bijvoorbeeld Netwerklocaties kunt toevoegen.

Linksboven vind je 3 streepjes. Door hier op te klikken krijg je een menu te zien met verschillende navigatie- en weergaveopties zoals het openen van een nieuw venster of tabblad, Voorkeurenopties en Sneltoetsen.

Wat is LibreOffice?

LibreOffice is het ultieme privacy-vriendelijke alternatief voor Microsoft Office. Alle data wordt lokaal opgeslagen en beheerd. Het pakket is volledig free and open source en heeft mooie alternatieven voor de meest populaire Microsoft Office apps zoals Word, Excel en PowerPoint. Daarnaast heb je geen account nodig om deze tools te kunnen gebruiken en worden de applicaties regelmatig bijgewerkt met nieuwe updates. Het mooie is ook dat je Microsoft Office documenten kunt openen en bewerken met de tools die LibreOffice aanbiedt. Andersom geldt ook: je kunt bestanden in Office formaten (zoals .docx) opslaan. Dit geldt ook voor oudere type Office-documenten zoals Office 2003 en zelfs helemaal terug tot aan 1997.

LibreOffice applicaties

Fedora Linux wordt standaard geleverd met de volgende 3 LibreOffice applicaties:

  • LibreOffice Writer: Een alternatieve app voor Microsoft Word.
  • LibreOffice Calc: Een alternatieve applicatie voor Microsoft Excel.
  • LibreOffice Impress: Een alternatieve applicatie voor Microsoft PowerPoint.

Je hoeft deze apps dus niet apart te installeren. LibreOffice naast bovengenoemde apps meerdere alternatieven die je vanuit het Software Center van Fedora kunt installeren. Je kunt ook het gehele LibreOffice pakket downloaden waar alles standaard zit.

LibreOffice Writer

Writer heeft alle functies die je verwacht van een moderne, volledig uitgeruste tekstverwerker. Het is eenvoudig genoeg voor een snelle memo, maar krachtig genoeg om complete boeken te maken met inhoud, diagrammen, indexen en meer. Je bent vrij om je te concentreren op jouw boodschap, terwijl Writer het er geweldig uit laat zien.

LibreOffice Calc

Calc is het spreadsheetprogramma van LibreOffice. Nieuwkomers vinden het intuïtief en gemakkelijk te leren, terwijl professionele dataminers en cijferkrakers het uitgebreide scala aan geavanceerde functies waarderen. Ingebouwde wizards begeleiden je bij het kiezen en gebruiken van een uitgebreide reeks geavanceerde functies. Of je kunt sjablonen downloaden uit de LibreOffice-sjabloonrepository voor kant-en-klare spreadsheetoplossingen.

LibreOffice Impress

In Impress is het maken en bewerken van dia’s zeer veelzijdig dankzij verschillende bewerkings- en weergavemodi. Overzicht (voor het ordenen en schetsen van jouw tekstinhoud), Notities (voor het bekijken en bewerken van de notities die aan een dia zijn gekoppeld), Hand-out (voor het produceren van papier) en Diasorteerder (voor een miniatuurbladweergave waarmee je jouw dia’s snel kunt vinden en ordenen).

LibreOffice Home

Naast alle losse LibreOffice applicaties heeft het pakket ook een algemene applicatie waar alles samen komt. Daarnaast kun je voor alle individuele apps meerdere instellingen aanpassen, sjablonen en lettertypes toevoegen, bestanden openen etc.

PDF’s

LibreOffice heeft ook een applicatie genaamd LibreOffice Draw. Hiermee kun je PDF-documenten bekijken. Standaard wordt deze niet meegeleverd met Fedora. Je kunt LibreOffice Draw downloaden het Software Center van Fedora. Je kunt uiteraard ook de LibreOffice applicatie installeren (waar alle applicaties bij zijn inbegrepen, inclusief LibreOffice Draw).

Netwerken & Internet

Het verbinding maken met een WiFi- en/of bekabeld netwerk is net zo eenvoudig als op andere besturingssystemen. We gebruiken hiervoor het zogeheten Snelmenu. Klik rechtsboven op het batterijtje om het snelmenu te openen. Je krijgt een aantal knoppen te zien waaronder Kabel en WiFi. De kabeloptie is vanzelfsprekend. Sluit een netwerkkabel aan en klik op de knop om de verbinding vast te stellen. TIP: zit er geen directe kabelaansluiting in de laptop? Dan kun je altijd een USB -> Ethernet verloopkabel kopen.

Grijs betekend Uit en blauw betekend Aan. Bij de WiFi-knop werkt het net zo, behalve dat je verbinding moet maken met een specifiek netwerk, waar je zeer waarschijnlijk een netwerksleutel (wachtwoord) voor nodig hebt.

Netwerkinstellingen

Door op het pijltje te klikken, krijg je een extra dialoogvenster te zien waarmee je ook direct naar de instellingen kunt gaan van de desbetreffende functie. Je kunt deze instellingen ook benaderen door naar de Instellingen app te gaan en links in het menu te klikken op Wifi of op Netwerk.

WiFi-instellingen

Je krijgt hier een overzicht te zien van alle WiFi-netwerken in de buurt, opties zoals het instellen van een Hotspot en een knop waarmee je kunt zien met welke netwerken je in het verleden verbinding hebt gemaakt. Daarnaast kun je ook de Vliegtuigstand inschakelen.

Netwerk-instellingen

Je krijgt hier een overzicht te zien van verschillende opties zoals het in- en uitschakelen van een kabelverbinding, het instellen van een VPN-dienst en het instellen van een Proxy.

Mullvad Browser

Mullvad Browser (ontwikkeld door ons favoriete VPN bedrijf) is gebaseerd op de Firefox engine. Je kunt het zien als de Firefox browser maar dan met standaard ingeschakelde privacy-functionaliteiten en extra beveiligingsmechanismes. De browser is uiteraard ook volledig open source. Naast privacy-vriendelijke functies zoals een ad-blocker, het niet toestaan van fingerprinting en het blokkeren van trackers (volgers) kun je de browser ook verbinden met je Mullvad VPN voor nog meer privacy en veiligheid.

Brave Browser

Brave Browser is een op Chromium gebaseerde browser die bekend staat om de gebruikersvriendelijkheid en privacy-vriendelijke functies zoals het kunnen blokkeren van trackers (volgers) en een ad-blocker waarmee je geen last hebt van reclame of vervelende pop-ups.

Meer functies

Zie voor meer geavanceerde functies en functiebeschrijvingen van het besturingssysteem onze Fedora Linux Gebruikershandleiding.

Verhuizen

Wil je weten hoe je je Contacten kunt verhuizen naar je Pro Privacy Phone? Of andere zaken zoals je mail, YouTube inschrijvingen of je Spotify muziekbibliotheek? We leggen je uit hoe je dit kunt doen in onze Verhuishandleiding.

Pro Privacy Platform

Op het Pro Privacy Fedora Platform vind je de goedgekeurde applicatielijst, de applicatiehandleidingen, instructievideo’s, veelgestelde vragen en nog veel meer!

Intro

Gefeliciteerd, je Pro Privacy Laptop is binnen!

Met deze beginnershandleiding laten we je zien hoe je jouw Pro Privacy Laptop in gebruik kunt gaan nemen. We behandelen de volgende punten:

  • Het ontgrendelen van de harde schijf
  • Het inloggen op de laptop
  • Een uitleg over verschillende basisfuncties, zoals het Bureaublad, de Zoekfunctie, Dash en het Snelmenu
  • De weergavetaal aanpassen van de telefoon
  • Een overzicht van handige sneltoetsen
  • Het instellen van Gebruikers en het wijzigen van je wachtwoord
  • Het downloaden en installeren van applicaties via het Software Center
  • Een overzicht van applicaties die wij al voor je hebben geïnstalleerd
  • Een uitleg over het handmatig installeren van applicaties
  • Het omgaan met bestanden en mappen
  • Algemene informatie over LibreOffice, het ultieme Microsoft Office alternatief
  • Een uitleg over WiFi en welke internetbrowsers je standaard kunt vinden op de laptop
Encryptie

Versleuteling (Encryptie)

Tijdens het opstarten van de laptop wordt er standaard om een zogeheten Encryptiewachtwoord gevraagd. Dit wachtwoord is nodig om de harde schijf van de laptop te ontgrendelen. De harde schijf is namelijk versleuteld met een zogeheten disc encryption methode welke beschikbaar is in Fedora Linux. Bij het instellen de disc encryption wordt er een hele lange sleutel gegenereerd en toegewezen. Dit hoef je echter niet in te vullen. In plaats daarvan kun je gebruik maken van een wachtwoord dat wij voor je hebben ingesteld. Dit is: proencryptie (zonder hoofdletters). Na het ontgrendelen kom je terecht in Fedora Linux waar je ook een wachtwoord moet invullen. Dit is het Gebruikerswachtwoord.  Je mag hier ook: proencryptie (zonder hoofdletters) invullen.

Dit wachtwoord stellen wij standaard in op alle laptops. Het is dus essentieel dat je dit wachtwoord zo snel mogelijk wijzigt. Wij leggen hieronder uit hoe dit werkt. Sla dit gedeelte dus NIET OVER!!!

1. Encryptiewachtwoord wijzigen

Dit werkt als volgt:

  1. Druk linksonder op je toetsenbord op de Supertoets.
  2. Tik nu het volgende in: Schijven en druk vervolgens op Enter.
  3. Selecteer nu aan de linkerkant je harde schijf.
  4. Selecteer de partitie: LUKS.
  5. Klik linksonder op het tandwiel (Instellingen).
  6. Klik op Wachtwoord wijzigen.
  7. Voer je huidige wachtwoord in. Dit is nu nog proencryptie (zonder hoofdletters).
  8. Voer tweemaal een nieuw wachtwoord in. Wij adviseren om een reeks van 3 willekeurige woorden in te vullen. Voorbeeld: koe-steen-poster. LET OP!!! Bewaar dit wachtwoord goed. Als je het wachtwoord kwijtraakt kan deze niet meer worden hersteld. Je besturingssysteem moet dan volledig opnieuw geïnstalleerd worden. Sla het nieuwe wachtwoord op in een wachtwoordmanager als Bitwarden.
  9. Klik op Wijzigen.
  10. Je krijgt nu de melding: Authenticatie is vereist om versleuteld apparaat te ontsluiten. Voer hier het wachtwoord in van de gebruiker. Dat is nu nog proencryptie.

Gefeliciteerd! Je hebt het wachtwoord nu gewijzigd! Dit wachtwoord dien je na elke herstart opnieuw in te voeren om de harde schijf van de laptop te ontgrendelen. Je hebt dus 2 wachtwoorden nodig om gebruik te kunnen maken van de laptop. Hieronder beschrijven we hoe je je Gebruikerswachtwoord kunt wijzigen.

2. Gebruikerswachtwoord wijzigen

Het gebruikerswachtwoord wordt gebruikt om Fedora Linux te ontgrendelen. Dit is nu nog proencryptie. Ook hier adviseren we om het wachtwoord per direct te wijzigen.

Dit werkt als volgt:

  1. Druk linksonder op je toetsenbord op de Supertoets.
  2. Tik het volgende in: Instellingen en druk vervolgens op Enter.
  3. Klik links in het menu op Systeem.
  4. Klik op Gebruikers.
  5. Klik op Wachtwoord.
  6. Voer het huidige wachtwoord in. Dit is nu nog proencryptie.
  7. Voer tweemaal een nieuw wachtwoord in. Wij adviseren om een reeks van 3 willekeurige woorden in te vullen. Voorbeeld: aap-plant-glas. LET OP!!! Bewaar dit wachtwoord goed. Het Encryptiewachtwoord en het Gebruikerswachtwoord mogen niet hetzelfde zijn! Als je het wachtwoord kwijtraakt kan deze niet meer worden hersteld. Sla het nieuwe wachtwoord op in een wachtwoordmanager als Bitwarden.
  8. Je kunt ook de naam van de Gebruiker aanpassen, indien gewenst.
  9. Klik op Wijzigen.

Gefeliciteerd! Je Gebruikerswachtwoord is nu gewijzigd! Dit wachtwoord die je na elke herstart van je laptop in te voeren en wanneer je de laptop vergrendeld.

Navigatie

Beginscherm (Bureaublad)

Na het opstarten van Linux Fedora  krijg je standaard de achtergrond te zien. Als je op de Super-toets (windows toets) drukt krijg je bovenin het scherm een zoekbalk te zien en onderin het scherm de Dock. Mocht je al schermen hebben open staan, dan krijg je hier ook een overzicht van te zien. Als laatste krijg je rechts een tweede bureaublad te zien. Door hier op te klikken kom je terecht in een nieuw bureaublad waar je vervolgens weer andere applicaties in kunt openen.

Door 2 keer op de Super-toets te drukken krijg je bovenin het scherm de zoekbalk te zien, met daaronder de verschillende bureaubladen, een applicatiebibliotheek met alle applicaties die op je laptop staan en daaronder de Dock.

Zoeken

Fedora gebruikt een zeer geavanceerde en makkelijk te gebruiken zoekfunctie. Door 1 keer op de Super-toets te drukken wordt bovenin het scherm de zoekfunctie getoond. Je kunt hiermee zoeken naar apps, bestanden, websites en instellingen. Je kunt de gezochte elementen ook direct openen vanuit de zoekopdracht. Als je bijvoorbeeld zoekt naar Signal zie je in ons voorbeeld dat er ook wordt gezocht in de Bestanden-app waar ook een bestand in staat welke de term Signal bevat. De zoekbalk kun je ook gebruiken om snel een applicatie te openen zonder dat je deze hoeft op te zoeken in de app-bibliotheek, of  aan hoeft te klikken in de Dash.

Dash

De Dash is de applicatiebalk die onderin het scherm zichtbaar wordt wanneer je de Super-toets indrukt. Deze bevat applicaties die recent zijn geopend en applicaties die je zelf hebt toegevoegd. Je kunt dit vergelijken met de Dock op Mac-computers. Door een applicatie op te zoeken en deze te verslepen naar de Dash wordt deze toegevoegd. Dit kun je ook toepassen voor je bestanden en je instellingen. Je kunt ook met de rechter muisknop klikken op een applicatie en vervolgens klikken op Vastmaken aan dash. Mocht je een applicatie willen losmaken van de Dash, klik hier dan op met de rechter muisknop en klik vervolgens op Losmaken.

Snelmenu

Het Snelmenu is een overzichtsmenu waarmee je verschillende acties kunt uitvoeren. Je kunt het vergelijken met het Notification Center van Windows, of de ‘quick toggles’ in Android/GrapheneOS. Dit menu stelt in staat om bepaalde functies met 1 klik in of uit te schakelen. Je kunt dit menu openen door rechtsboven op het een icoontje te klikken of met de sneltoets Super+S.

De knoppen die je hier vind zijn voor het in-of uitschakelen van de WiFi, kabelinternet, Bluetooth, VPN, Nachtlicht, Donkere Modus, Vliegtuigstand etc. Daarnaast kun je ook het geluid harder of zachter zetten, de helderheid aanpassen en vind je hier knoppen voor het maken van schermafbeeldingen, de laptop vergrendelen en voor het uitschakelen van de laptop.

Weergavetaal aanpassen

Standaard staat Fedora Linux in het Nederlands ingesteld.

Je kunt indien gewenst dit op de volgende manier aanpassen:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Systeem.
  3. Klik op Regio & taal.
  4. Klik op Taal.
  5. Klik de gewenste taal aan.

Vormgeving

De standaard weergave van Fedora is gebaseerd op het uiterlijk van Mac OSX, met een minimale interface zodat het beginscherm niet chaotisch kan worden zoals bij Windows waarbij je allerlei icoontjes aan het bureaublad kunt toevoegen. In plaats daarvan worden je applicaties op de achtergrond ingeladen en zijn ze pas zichtbaar als je op de Super-toets drukt. Je krijgt dan ook de zogeheten Dash te zien waar je applicaties aan kunt toevoegen zodat je hier op een later moment makkelijk bij kunt.

Je kunt natuurlijk ook je achtergrond wijzigen en de kleuren van de menu’s. Die doe je als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Weergave.
  3. Je krijgt nu de mogelijkheid om een Licht of Donker thema in te stellen en een achtergrond. Het is ook mogelijk om zelf een achtergrond te selecteren van een plaatje dat je op je computer hebt staan.
SneltoetsUitleg
SuperToon alle openstaande schermen, bureaubladen, de zoekbalk en de Dash
Alt+TabSchakel tussen verschillende vensters
Super+Pijltjestoets omhoogScherm maximaliseren
Super+Pijltjestoets LinksVenster gesplitst op links
Super+Pijltjestoets RechtsVenster gesplitst op rechts
Alt+F4Scherm afsluiten
Alt+SpatiebalkVenstermenu activeren
Super+SSnelmenu openen

Sneltoetsen

Hoe beheersen van sneltoetsen zorgt ervoor dat je gemakkelijk kunt navigeren, waardoor je productiever bent en minder afhankelijk bent van je muis (goed voor je pols). Rechts vindt je een lijst verschillende sneltoetsen die je kunt gebruiken. Hieronder beschrijven we hoe je alle sneltoetsen kunt bekijken en hoe je deze indien gewenst kunt aanpassen.

Dit doe je als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik in het linker menu op Toetsenbord.
  3. Klik onder het kopje Sneltoetsen op Sneltoetsen bekijken en aanpassen.
  4. Je krijgt nu een lijst te zien met verschillende categorieën met daarboven een zoekbalk waarmee je naar sneltoetsen kunt zoeken. Klik op de gewenste categorie of typ bovenin de zoekbalk de sneltoets in die je zoekt. In dit voorbeeld klikken we op Starters.
  5. Klik op Instellingen.
  6. Voer nu de gewenste sneltoets in. In dit voorbeeld voeren we Super+I in.
  7. Klik na het invoeren op de blauwe knop Instellen.
  8. Als je voortaan op Super+I drukt, worden Instellingen geopend van Fedora.

TIP! De Super-toets is de bekende Windows-toets.

Accounts

Gebruikersaccounts

Het is belangrijk om in de basis je besturingssysteem te voorzien van een account, met een gebruikersnaam en wachtwoord. Dit zorgt er niet alleen voor dat niet zomaar iedereen je laptop in kan komen, maar stelt je ook in staat om meerdere gebruikers op 1 laptop te hebben met een eigen bureaublad, applicaties, instellingen etc.

Het werkt als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Systeem.
  3. Klik op Gebruikers.
  4. Bovenin het scherm zie je een blauwe balk met daarin de tekst: Sommige instellingen zijn vergrendeld. Klik op Ontgrendelen en voer je wachtwoord in om verder te gaan.
  5. Klik op de blauwe knop: Gebruiker toevoegen…
  6. Je krijgt nu een scherm te zien waarin je verschillende data moet invoeren. Invulvelden met een zijn verplicht. Geef het account een naam, een gebruikersnaam en bepaal of de gebruiker die je toevoegt ook een beheerder mag worden.
  7. Bepaal of de gebruiker zelf een wachtwoord mag instellen bij de eerste keer aanmelden, of stel direct een wachtwoord in.
  8. Als je kiest voor het direct instellen, voer dan tweemaal een wachtwoord in. De sterkte van het wachtwoord wordt weergegeven door een groene balk.
  9. Klik nu bovenin het scherm op de blauwe knop: Toevoegen om het account aan te maken.

TIP! Om te controleren of alles correct is ingesteld druk je op Super+L. Hiermee vergrendel je de laptop en dien je in te loggen met je account om de laptop weer te ontgrendelen.

Gebruikersaccounts bewerken

Om gebruikersaccounts te bewerken doe je het volgende:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Systeem.
  3. Klik op Gebruikers.
  4. Je krijgt nu een overzicht te zien van alle bestaande accounts. Bovenin het scherm zie je een blauwe balk met daarin de tekst: Sommige instellingen zijn vergrendeld. Klik op Ontgrendelen en voer je wachtwoord in om verder te gaan.
  5. Je keert nu weer terug naar het scherm van stap 3. Op de profielfoto zie je een prullenbakje waarmee je het account kunt verwijderen en een pennetje waarmee je de profielfoto kunt aanpassen door een icoontje te kiezen uit de bibliotheek of door zelf een afbeelding in te laten.
  6. Door op het pennetje rechts van de gebruikersnaam te klikken kun je deze wijzigen.
  7. Door op wachtwoord te klikken kun je deze wijzigen.
  8. Klik op Aanmelden met vingerafdruk om een vingerafdruk in te stellen. Dit vervangt niet je wachtwoord.
  9. Als je meerdere gebruikersaccounts hebt ingesteld, kun je Automatisch aanmelden inschakelen.
  10. Als laatste kun je de Taal instellen voor de desbetreffende gebruiker.
Applicaties

Applicaties

Net als bij Windows en Mac, kun je op een Linux systeem als Fedora ook applicaties installeren en gebruiken. In het geval van Fedora krijg je een ingebouwde app-store waarmee je applicaties kunt downloaden. Dit is het zogeheten Software Center. Je kunt dit vergelijken met de Microsoft Store op Windows maar dan zonder account en zonder ‘bloatware’.

Het werkt als volgt:

  1. Open de applicatie Software.
  2. Vervolgens krijg je een homepagina te zien van de app met linksboven een vergrootglas. Klik hier op.
  3. Voer de applicatie in die je zoekt. In dit geval willen we Session Desktop downloaden. Klik op het zoekresultaat Session Desktop om verder te gaan.
  4. Klik in het volgende scherm op Installeren.
  5. Nadat Session is gedownload en geïnstalleerd kun je de applicatie meteen openen vanuit de Software applicatie. Mocht je Session willen verwijderen, dan kan dat ook direct vanuit de Software applicatie door op het prullenbakje te klikken.

Nog een paar tips:

  • Het is mogelijk om direct vanuit de Fedora zoekbalk te zoeken naar applicaties die je nog niet op je laptop hebt staan. Je wordt dan direct gelinkt naar de winkelpagina van de desbetreffende applicatie, waar je deze vervolgens kunt installeren.
  • Het is mogelijk om via de Software applicatie een systeemupdate uit te voeren. Dit doe je door naar het tabblad Update te gaan.
  • Als een applicatie niet beschikbaar is in het Software Center, kijk dan op de officiële website van de desbetreffende applicatie.
  • Houd er rekening mee dat niet elke applicatie die te vinden is op Windows en/of Mac OSX beschikbaar is voor Fedora Linux.

Applicaties handmatig installeren

Je kunt ook zonder het Software Center applicaties installeren. Dit kan natuurlijk door simpelweg het installatiebestand van de desbetreffende applicatie te downloaden en te openen, maar je kunt ook via het Terminalvenster applicaties installeren als je de juiste commando’s weet. De meeste applicaties die een Linuxversie hebben, plaatsen ook een instructie op officiële website. In sommige gevallen zelfs specifiek voor Fedora zoals bijvoorbeeld Mullvad VPN en IVPN ook doen. Applicaties die je handmatig kunt installeren met een bestand gebruiken het bestandstype: .RPM. Je kunt dit vergelijken met .EXE op Windows.. Mocht een RPM versie aanwezig zijn (en de app niet in het Software Center staan), dan raden we aan om voor die route te kiezen. Downloaden vanuit het Software Center heeft altijd de voorkeur!

Mocht je toch willen downloaden/installeren via de Terminal en nog niet eerder met de Terminal hebben gewerkt, bekijk dan onze uitgebreide Fedora Linux handleiding op het Pro Privacy Fedora Platform.

Standaard applicaties

We zetten alvast een aantal belangrijke applicaties op de laptop, waaronder onze favoriete VPN (Mullvad), Signal (berichten), Session (berichten), Brave browser (privacy-vriendelijk browsen), Mullvad browser (privacy-vriendelijk browsen), Bitwarden (password manager) en VLC (media player).

Mullvad VPN

Mullvad VPN is een VPN-dienst waar je een account kunt aanmaken zonder dat je je persoonlijke gegevens hoeft te gebruiken. Daarnaast is Mullvad VPN volledige open source, heeft de dienst kwantumresistentie, is de applicatie op meerdere apparaten te gebruiken, heeft de dienst een No Logging Policy waardoor er geen gebruikersdata wordt bewaard en is de dienst betaalbaar.

Bitwarden

Bitwarden is een wachtwoordmanager welke er voor zorgt dat jouw gebruikersnamen, wachtwoorden en notities veilig in een digitale kluis worden bewaard. Dit heeft als voordeel dat je zeer complexe (en dus veilige) wachtwoorden kunt genereren, zonder dat je deze hoeft te onthouden. Veel mensen gebruiken onveilige wachtwoorden voor meerdere diensten. Als een dienst gehackt wordt kan dit catastrofale gevolgen hebben. Het gebruik van een veilige wachtwoordmanager is een absolute must voor je digitale veiligheid. Daarnaast hoef je nooit meer op zoek naar een wachtwoord.

Signal

Signal is een berichten-app die je kunt gebruiken om met andere Signal-gebruikers te chatten, te bellen en bestanden te delen. Verder biedt Signal alle moderne functies aan die we kennen van bijvoorbeeld WhatsApp. Denk hierbij aan Audio- en Videogesprekken, Groepen, Emoji’s, Stickers etc. Signal heeft naast de traditionele mobiele app, ook een desktop-app die je bijvoorbeeld op je laptop kunt gebruiken. Om deze te koppelen heb je echter wel een account nodig die je alleen via mobiele app kunt aanmaken, aangezien Signal een telefoonnummer vereist.

Session

Session is een FOSS-berichtenapp die je kunt gebruiken om met andere Session-gebruikers te chatten, te bellen en bestanden te delen. Verder biedt Session moderne functies die we kennen van bijvoorbeeld WhatsApp zoals Groepen en Emoji’s en heeft de app een mobiele- en desktopvariant.

Brave Browser

Brave Browser is een FOSS-browser waarmee je privacy-vriendelijk kunt browsen op het internet zonder dat je gevolgd kan worden door websites (welke je data opslaan en eventueel doorverkopen aan derden). Brave Browser is erg gebruiksvriendelijk en lijkt qua uiterlijk veel op andere populaire browsers zoals Google Chrome en Microsoft Edge. Vanwege de ingebouwde ad-blocker laden websites vaak sneller vergeleken met bij andere browsers.

Mullvad Browser

Mullvad Browser is een free and open source internetbrowser, ontwikkeld door de mensen achter Mullvad VPN in samenwerking met de ontwikkelaars van Tor. De browser is gebaseerd op de Firefox infrastructuur en biedt daarom ook ondersteuning voor verschillende populaire invoegtoepassingen die ook beschikbaar zijn in Firefox.

VLC Media Player

VLC Media Player staat bekend om het uitgebreide arsenaal aan codecs waardoor je vrijwel alle verschillende soorten video- en audiobestanden kunt afspelen. Daarnaast is de app een lichtgewicht waardoor en heeft het een simplistisch design waardoor het ook op oudere hardware goed kan draaien.

VPN

Wat is een VPN?

Een Virtual Private Network (VPN) is een manier om jouw internetverkeer te verbergen voor bijvoorbeeld je internet provider, een website die je bezoekt, een eventuele hacker of een publiek netwerk. Met een VPN wordt jouw internetverkeer door een Tunnel van encryptie herleid waardoor je online activiteiten worden afgeschermd voor kwaadwillenden. Dit is goed voor je privacy en veiligheid omdat je IP-adres (een cijfercode die je identificeert op het internet) daardoor niet zichtbaar is voor bovengenoemde entiteiten. In plaats daarvan zien deze entiteiten het IP-adres van je VPN-dienst. Men kan niet zien naar welke websites je gaat, welke applicaties je gebruikt etc. Vrijwel alle VPN-diensten bieden je ook de optie om te verbinden met een server welke in een ander land is gelokaliseerd waardoor je toegang kunt krijgen tot regio gebonden content.

Hoewel de data voor vrijwel alle bovengenoemde elementen niet zichtbaar is, is het echter zo dat veel VPN-diensten (wel) je internetverkeer kunnen inzien omdat deze data wordt bijgehouden. Wij adviseren daarom alleen VPN-diensten te gebruiken die een zogeheten No Logging Policy hanteren. Mullvad VPN is hier een perfect voorbeeld van. Er wordt bij Mullvad VPN geen meta-data zoals een voornaam/achternaam, telefoonnummer, e-mailadres en huisadres vereist voor het aanmaken van een account. Op deze manier weten deze VPN-diensten niet wie je bent bij het aanmaken van een account waardoor je privacy gewaarborgd blijft. Meer hierover lees je hieronder.

In de leugenachtige wereld van VPN bedrijven is het echter van groot belang dat je een goede keuze maakt. Want, een verkeerde keuze kan er voor zorgen dat je in een zogeheten honeypot terecht komt. Lang niet alle VPN bedrijven zijn te vertrouwen! Hieronder vind je een checklist van de meest belangrijke zaken waar we bij proprivacy.io op letten en waar onze favorieten VPN-diensten als Mullvad VPN en IVPN aan voldoen.

  1. Free and Open Source – De code waaruit beide VPN’s zijn opgebouwd is volledig inzichtelijk en daardoor zien wat de software daadwerkelijk doet. Hierdoor wordt het ook mogelijk om (zelf) de code te modificeren en je eigen app(s) te ontwikkelen.
  2. Logs verwijderen – Logs zijn overzichten van de gebruikersactiviteiten. Beide VPN’s hebben een no-logging policy, wat inhoudt dat ze minimaal data verzamelen. Enkel hetgeen wat absoluut noodzakelijk is wegens wetgeving. Meer hierover kun je hier lezen. Gegevens die worden verzameld door beide VPN’s kunnen nooit aan een gebruiker worden gekoppeld, omdat de accounts volledig anoniem zijn.
  3. Locatie van de servers – zoals hierboven omschreven is de lokale wet- en regelgeving van groot belang als het gaat om het kunnen waarborgen van de privacy van de eindgebruiker. Bij proprivacy.io vinden we het vooral belangrijk hoe beide VPN’s hier in de praktijk mee om gaan.
  4. Inloggen zonder identiteit – Het meest belangrijke element van beide VPN’s zijn de geanonimiseerde accounts. Je hebt dus geen identificeerbare inloggegevens zoals een naam, een telefoonnummer of een e-mailadres nodig om een account aan te maken. Op het moment dat je een account aanmaakt ontvang je een uniek willekeurig gegenereerd account-nummer. Hierdoor is zelfs de data die wel verzameld wordt niet aan je identiteit te koppelen.
  5. Betalen met Monero – Op het moment dat je besluit om een abonnement met een creditcard te betalen, is deze natuurlijk wel aan je identiteit gekoppeld. Gelukkig kun je bij beide VPN’s met onze favoriete privacy cryptocurrency betalen: Monero! Is dit te ingewikkeld voor je? Dan kan je er altijd voor kiezen om met PayPal of een creditcard te betalen.
  6. Kwantumbestendige tunnels – De tunnels waarmee beide VPN’s het netwerkverkeer reguleren zijn resistent tegen kwantumcomputers.

Het gebruiken van een VPN

Om het makkelijk te maken voor onze gebruikers hebben we Mullvad VPN gedownload en geïnstalleerd zodat je dat niet zelf hoeft te doen. We laten je hieronder zien hoe je een account kunt aanmaken en Mullvad VPN kunt activeren:

Sla onderstaande handleiding over als je al een account hebt.

  1. Open als eerste de Mullvad VPN applicatie op je laptop.
  2. Je krijgt nu een invulveld te zien waarin je een accountnummer kunt invoeren. Mocht je al een account hebben, vul hier dan het desbetreffende accountnummer in. Ga verder met stap 3 als je nog geen account hebt.
  3. Klik op Accountnummer genereren.
  4. Kopieer je accountnummer en bewaar deze in een veilige omgeving, bijvoorbeeld in een bericht aan jezelf via Signal, Session of een wachtwoordmanager als Bitwarden.
  5. Klik op de knop Meer krediet kopen.
  6. Je wordt nu geleidt naar de Mullvad VPN website waar je verschillende betaalopties te zien krijgt. Wij raden aan om met Monero te betalen. Je krijgt dan zelfs 10% korting! Heb je nog geen Monero? Volg dan het eerste deel van onze Pro Privacy Crypto Cursus via cryptoprivacy.nlHet is ook mogelijk met cash te betalen. Het bedrag verstuur je dan via de post naar het bedrijf. Volg hiervoor de instructies die op de website staan. We gaan in dit voorbeeld verder met Monero. Klik op Monero en klik vervolgens op Maak een eenmalig betalingsadres aan. Gebruik dit eenmalige adres dus eenmaal! TIP! Als deze 2 opties niet mogelijk zijn in jou situatie, klik dan op Overige en kies bijvoorbeeld voor iDeal om met je bank te betalen. Wij raden dit af, maar het is eventueel een optie. Het is ook mogelijk om met een voucher te betalen. Het voordeel van een voucher is dat derde partijen niet kunnen zien voor wie de voucher wordt gekocht. Het is een fysieke voucher en het accountnummer dat op het pasje staat is verzegeld. Mocht je hier interesse in hebben, dan kun je een Nederlandse voucher kopen op Amazon.
  7. Kies hoeveel maanden je gebruik wilt maken van Mullvad. Je kunt de termijn van je account later altijd verlengen.
  8. Open de Edge Wallet of de Cake Wallet en navigeer naar je Monero wallet. Scan de QR code op de Mullvad pagina om direct de betaalgegevens in de Edge/Cake app in te laden.
  9. Controleer de informatie in de desbetreffende wallet app en bevestig de betaling. De transactie kan enkele minuten duren.
  10. Ga nu weer terug naar de Mullvad VPN. Het kan zijn dat de betaling een paar minuten tijd nodig heeft om te worden verwerkt.
  11. Na het verwerken wordt je ingelogd. Klik op Verbinding maken om de verbinding te bevestigen.

Gefeliciteerd! Je hebt succesvol een account aangemaakt en je bent verbonden met Mullvad VPN. De verbinding wordt automatisch door de laptop in stand gehouden, dus je hoeft na het herstarten van de laptop niets te doen, behalve het op tijd verlengen van je account.

Bestanden

Werken met bestanden in Fedora Linux

Fedora Linux gebruikt net als Windows en Mac OSX een bestandenstructuur met een Verkenner, mappen, kopiëren en plakken, naam wijzigen, zoeken op categorie etc. De applicatie die je nodig hebt om je Bestanden te kunnen benaderen heet ook Bestanden. Deze kun je zoeken en openen met de zoekfunctie van Fedora Linux.

Na het openen van de Bestanden applicatie kom je altijd terecht in de map Recent. Links vind je een lijst met Recent, Favorieten en Persoonlijke map. De Persoonlijke map bevat de standaard omgevingen zoals Bureaublad, Documenten. Downloads etc. Onder Persoonlijke map vind je meerdere categorieën zoals Afbeeldingen, Muziek, Video’s en Prullenbak. Als laatste heb je de optie Andere locaties waarmee je bijvoorbeeld Netwerklocaties kunt toevoegen.

Linksboven vind je 3 streepjes. Door hier op te klikken krijg je een menu te zien met verschillende navigatie- en weergaveopties zoals het openen van een nieuw venster of tabblad, Voorkeurenopties en Sneltoetsen.

Office

Wat is LibreOffice?

LibreOffice is het ultieme privacy-vriendelijke alternatief voor Microsoft Office. Alle data wordt lokaal opgeslagen en beheerd. Het pakket is volledig free and open source en heeft mooie alternatieven voor de meest populaire Microsoft Office apps zoals Word, Excel en PowerPoint. Daarnaast heb je geen account nodig om deze tools te kunnen gebruiken en worden de applicaties regelmatig bijgewerkt met nieuwe updates. Het mooie is ook dat je Microsoft Office documenten kunt openen en bewerken met de tools die LibreOffice aanbiedt. Andersom geldt ook: je kunt bestanden in Office formaten (zoals .docx) opslaan. Dit geldt ook voor oudere type Office-documenten zoals Office 2003 en zelfs helemaal terug tot aan 1997.

LibreOffice applicaties

Fedora Linux wordt standaard geleverd met de volgende 3 LibreOffice applicaties:

  • LibreOffice Writer: Een alternatieve app voor Microsoft Word.
  • LibreOffice Calc: Een alternatieve applicatie voor Microsoft Excel.
  • LibreOffice Impress: Een alternatieve applicatie voor Microsoft PowerPoint.

Je hoeft deze apps dus niet apart te installeren. LibreOffice naast bovengenoemde apps meerdere alternatieven die je vanuit het Software Center van Fedora kunt installeren. Je kunt ook het gehele LibreOffice pakket downloaden waar alles standaard zit.

LibreOffice Writer

Writer heeft alle functies die je verwacht van een moderne, volledig uitgeruste tekstverwerker. Het is eenvoudig genoeg voor een snelle memo, maar krachtig genoeg om complete boeken te maken met inhoud, diagrammen, indexen en meer. Je bent vrij om je te concentreren op jouw boodschap, terwijl Writer het er geweldig uit laat zien.

LibreOffice Calc

Calc is het spreadsheetprogramma van LibreOffice. Nieuwkomers vinden het intuïtief en gemakkelijk te leren, terwijl professionele dataminers en cijferkrakers het uitgebreide scala aan geavanceerde functies waarderen. Ingebouwde wizards begeleiden je bij het kiezen en gebruiken van een uitgebreide reeks geavanceerde functies. Of je kunt sjablonen downloaden uit de LibreOffice-sjabloonrepository voor kant-en-klare spreadsheetoplossingen.

LibreOffice Impress

In Impress is het maken en bewerken van dia’s zeer veelzijdig dankzij verschillende bewerkings- en weergavemodi. Overzicht (voor het ordenen en schetsen van jouw tekstinhoud), Notities (voor het bekijken en bewerken van de notities die aan een dia zijn gekoppeld), Hand-out (voor het produceren van papier) en Diasorteerder (voor een miniatuurbladweergave waarmee je jouw dia’s snel kunt vinden en ordenen).

LibreOffice Home

Naast alle losse LibreOffice applicaties heeft het pakket ook een algemene applicatie waar alles samen komt. Daarnaast kun je voor alle individuele apps meerdere instellingen aanpassen, sjablonen en lettertypes toevoegen, bestanden openen etc.

PDF’s

LibreOffice heeft ook een applicatie genaamd LibreOffice Draw. Hiermee kun je PDF-documenten bekijken. Standaard wordt deze niet meegeleverd met Fedora. Je kunt LibreOffice Draw downloaden het Software Center van Fedora. Je kunt uiteraard ook de LibreOffice applicatie installeren (waar alle applicaties bij zijn inbegrepen, inclusief LibreOffice Draw).

Internet

Netwerken & Internet

Het verbinding maken met een WiFi- en/of bekabeld netwerk is net zo eenvoudig als op andere besturingssystemen. We gebruiken hiervoor het zogeheten Snelmenu. Klik rechtsboven op het batterijtje om het snelmenu te openen. Je krijgt een aantal knoppen te zien waaronder Kabel en WiFi. De kabeloptie is vanzelfsprekend. Sluit een netwerkkabel aan en klik op de knop om de verbinding vast te stellen. TIP: zit er geen directe kabelaansluiting in de laptop? Dan kun je altijd een USB -> Ethernet verloopkabel kopen.

Grijs betekend Uit en blauw betekend Aan. Bij de WiFi-knop werkt het net zo, behalve dat je verbinding moet maken met een specifiek netwerk, waar je zeer waarschijnlijk een netwerksleutel (wachtwoord) voor nodig hebt.

Netwerkinstellingen

Door op het pijltje te klikken, krijg je een extra dialoogvenster te zien waarmee je ook direct naar de instellingen kunt gaan van de desbetreffende functie. Je kunt deze instellingen ook benaderen door naar de Instellingen app te gaan en links in het menu te klikken op Wifi of op Netwerk.

WiFi-instellingen

Je krijgt hier een overzicht te zien van alle WiFi-netwerken in de buurt, opties zoals het instellen van een Hotspot en een knop waarmee je kunt zien met welke netwerken je in het verleden verbinding hebt gemaakt. Daarnaast kun je ook de Vliegtuigstand inschakelen.

Netwerk-instellingen

Je krijgt hier een overzicht te zien van verschillende opties zoals het in- en uitschakelen van een kabelverbinding, het instellen van een VPN-dienst en het instellen van een Proxy.

Mullvad Browser

Mullvad Browser (ontwikkeld door ons favoriete VPN bedrijf) is gebaseerd op de Firefox engine. Je kunt het zien als de Firefox browser maar dan met standaard ingeschakelde privacy-functionaliteiten en extra beveiligingsmechanismes. De browser is uiteraard ook volledig open source. Naast privacy-vriendelijke functies zoals een ad-blocker, het niet toestaan van fingerprinting en het blokkeren van trackers (volgers) kun je de browser ook verbinden met je Mullvad VPN voor nog meer privacy en veiligheid.

Brave Browser

Brave Browser is een op Chromium gebaseerde browser die bekend staat om de gebruikersvriendelijkheid en privacy-vriendelijke functies zoals het kunnen blokkeren van trackers (volgers) en een ad-blocker waarmee je geen last hebt van reclame of vervelende pop-ups.

Meer informatie

Meer functies

Zie voor meer geavanceerde functies en functiebeschrijvingen van het besturingssysteem onze Fedora Linux Gebruikershandleiding.

Verhuizen

Wil je weten hoe je je Contacten kunt verhuizen naar je Pro Privacy Phone? Of andere zaken zoals je mail, YouTube inschrijvingen of je Spotify muziekbibliotheek? We leggen je uit hoe je dit kunt doen in onze Verhuishandleiding.

Pro Privacy Platform

Op het Pro Privacy Fedora Platform vind je de goedgekeurde applicatielijst, de applicatiehandleidingen, instructievideo’s, veelgestelde vragen en nog veel meer!