Het Odysee-manifest – proprivacy.io

Welkom contentcreator. Wij denken dat het hoog tijd is om ons los te weken van YouTube. Hieronder leggen we je uit waarom.

YouTube is een absoluut kolossaal machtig platform in de wereld van online mediaconsumptie, zo dominant dat het niet langer beschouwd kan worden als slechts een videowebsite, maar als een compleet ecosysteem op zich. De macht van YouTube manifesteert zich op verschillende niveaus.

1. Ongeëvenaarde reikwijdte en gebruikerscijfers
YouTube is na Google de tweede grootste zoekmachine ter wereld(!). Mensen gebruiken YouTube niet alleen voor entertainment, maar ook als een primair middel om informatie te vinden, problemen op te lossen (“hoe repareer ik een lekkende kraan”), te leren (“gitaarles voor beginners”) en productreviews te bekijken. Miljarden mensen loggen elke maand in, en er worden dagelijks honderden miljoenen uren video bekeken. Deze massa aan gebruikers geeft YouTube een ongekend bereik.

2. De “Tweede Zoekmachine”: een informatie-monopolie
Het feit dat YouTube de tweede grootste zoekmachine is, geeft het enorme controle over hoe mensen informatie consumeren. Voor een hele generatie is YouTube de primaire bron voor nieuws, uitleg en opinies geworden. Dit verdringt traditionele media en creëert een filterbubbel die door het algoritme wordt beheerd. Wie op de eerste pagina van de zoekresultaten staat op YouTube, heeft de macht om de publieke opinie te beïnvloeden.

3. Economische Macht: De Creator Economy
YouTube heeft een compleet nieuwe economie gecreëerd: de “creator economy”. Miljoenen mensen kunnen een carrière opbouwen door content te maken. Dit heeft twee kanten:
Positief: het geeft individuen een podium en een verdienmodel dat vroeger ondenkbaar was.
Macht: YouTube heeft de volledige controle over de regels. Met één aanpassing van het algoritme of het advertentiebeleid kunnen ze duizenden creators financieel raken. De “demonetization” (het weghalen van de advertentie-inkomsten) van video’s is een krachtig instrument om content te sturen zonder deze expliciet te verwijderen.

Ondertekend door:

4. Politieke en maatschappelijke invloed
De macht van YouTube is ook duidelijk in het politieke domein. Politici gebruiken het platform direct om hun boodschap over te brengen, omzeilend de traditionele media. In de coronatijd heeft YouTube op basis van zelfverzonnen ‘community guidelines’ met regelmaat content verwijderd of gedownplayed in de algoritmes. Shadowbanning is een subtiele, maar zeer effectieve vorm van censuur. Het is geen expliciete ban, maar een manipulatie van het algoritme waardoor een kanaal onzichtbaar wordt. Dit gebeurt zonder officiële mededeling naar de creator. Naast shadowbanning paste YouTube ook hardere maatregelen toe. Kanalen die herhaaldelijk de (vaarlijker wordende) community guidelines schonden, kregen een ‘strike’ en werden uiteindelijk permanent verbannen. Dit gebeurde in coronatijd op grote schaal. We moeten dus absoluut niet verbaasd zijn als dit in de toekomst nogmaals voorkomt.

5. Technologische superioriteit en infrastructuur
De technische infrastructuur van YouTube is een monopolie op zich. Het kost miljarden om een platform te bouwen dat zoveel video’s kan streamen in zo’n hoge kwaliteit naar zoveel mensen tegelijk. Dit creëert een hoge drempel voor concurrenten. Bovendien is YouTube diep verweven in het ecosysteem van Google (de eigenaar), wat het voordeel geeft in data-analyse, advertentietechnologie en integratie in andere producten (zoals de Android-telefoon en Google Chromecast).

Conclusie
YouTube is niet zomaar een platform; het is een mediaconglomeraat, een zoekmachine, een werkgever, een cultureel instituut en een politiek slagveld in één. De macht ligt bij het algoritme en het moederbedrijf Google, die bepalen wat de wereld ziet, hoort en gelooft. De gebruikers en creators zijn tegelijkertijd de brandstof en de producten van dit machtige systeem. Zolang YouTube de primaire plek blijft waar mensen video consumeren, zal de invloed van YouTube (en dus Google) op de samenleving alleen maar groter worden. Bij proprivacy.io zien we voor de Nederlandse alternatieve media een belangrijke rol weggelegd in het uitdagen van de machtsmonopolie van YouTube.

Inleiding: Inzicht in decentralisatie in videoplatforms

Decentralisatie verwijst naar de distributie van controle en gegevens over een netwerk in plaats van beheer door één centrale autoriteit. In de context van platforms voor het delen van video’s betekent dit dat de opslag, moderatie en eigendom van content niet door één bedrijf worden beheerd, maar in plaats daarvan afhankelijk zijn van gedistribueerde technologieën zoals Blockchain.

Odysee onderscheidt zich als meer gedecentraliseerd platform dan zowel YouTube als Rumble vanwege het fundamentele gebruik van de integratie met Arweave, een gedecentraliseerd opslagnetwerk welke gespecialiseerd is in het opslaan van grote bestanden.

Hoe Odysee Blockchain gebruikt voor decentralisatie

Odysee maakt gebruik van de Arweave-Blockchain, een open-source, gedecentraliseerd protocol waarmee gebruikers digitale content kunnen publiceren en delen zonder afhankelijk te zijn van een centrale server. Wanneer een gebruiker een video uploadt naar Odysee, worden metadata (zoals titel, beschrijving en eigendom) vastgelegd op de Blockchain, waardoor een permanent, fraudebestendig record ontstaat.

Dit zorgt voor:

Bewijs van eigendom met tijdgestempelde vermeldingen.
Geen centraal punt van opslag — content wordt opgeslagen in een peer-to-peer (P2P) netwerk.
Weerstand tegen verwijderingen/censuur, aangezien geen enkele centrale entiteit eenzijdig content kan verwijderen.

In juni 2024 werd Odysee overgenomen door Forward Research, het team achter Arweave, en maakt het nu de overstap naar volledig draaien op het Arweave-protocol, waardoor de decentralisatie verder wordt verbeterd door permanente, op Blockchain gebaseerde gegevensopslag mogelijk te maken.

Vergelijking met YouTube: een gecentraliseerde gigant

YouTube functioneert als een volledig gecentraliseerd platform dat eigendom is van Google. Alle content wordt gehost op de servers van Google en het bedrijf heeft volledige zeggenschap over:

Contentmoderatie
Demonetisatie
Accountopschortingen
Algoritmische zichtbaarheid

Deze centrale controle betekent dat makers onderworpen zijn aan het beleid van YouTube en advertentievriendelijke richtlijnen, wat vaak leidt tot censuur of inkomstenverlies voor ‘controversiële’ content.

Odysee daarentegen schaft de gatekeeping door bedrijven af, waardoor makers vrij kunnen publiceren zonder bang te hoeven zijn voor willekeurige verwijdering of demonetisatie.

Het gecentraliseerde model van Rumble versus het gedecentraliseerde netwerk van Odysee

Hoewel Rumble zichzelf op de markt brengt als een alternatief voor YouTube met vrije meningsuiting, blijft het een gecentraliseerd platform. Rumble is eigenaar van zijn servers, controleert de moderatie van content en kan video’s verwijderen of gebruikers verbannen op basis van zijn eigen beleid.

Hoewel Rumble meer controversiële content toestaat dan YouTube, oefent het nog steeds redactionele controle uit, waardoor het minder gedecentraliseerd is dan Odysee.

In november 2021 doneerde het investeringsbedrijf van Palantir mede-oprichter Peter Thiel, Thiel Capital, 6 miljoen dollar aan het videoplatform. Deze investering was een belangrijke stap in de groei van Rumble, dat zich profileert als een alternatief voor YouTube met een nadruk op vrije meningsuiting.

Zoals opgemerkt in gebruikersdiscussies, wordt Rumble steeds populairder, maar de gecentraliseerde structuur beperkt de echte autonomie van makers in vergelijking met op Blockchain gebaseerde platforms.

Controle op inhoud en weerstand tegen censuur

De gedecentraliseerde architectuur van Odysee betekent dat geen enkele entiteit controleert welke inhoud is toegestaan. Het platform verwijdert alleen inhoud die aanzet tot geweld, terrorisme of illegale handelingen (zoals verplicht is volgens de wet). De content blijft overigens wel altijd aanwezig op de Arweave-Blockchain, want dit is niet te verwijderen, Odysee toont het alleen niet. Voor het overige vermijdt het censuur in naam van de vrije meningsuiting.

Dit heeft tot kritiek geleid, omdat Odysee is gebruikt om desinformatie, haatzaaiende uitlatingen en extremistische content te hosten, waarbij rapporten van het Southern Poverty Law Center het platform als een bedreiging bestempelen vanwege de lakse moderatie.

Odysee stelt echter dat echte decentralisatie minimale censuur vereist en dat gebruikers het recht moeten hebben om toegang te krijgen tot diverse standpunten, zelfs controversiële, en deze te delen.

Conclusie: waarom Odysee zich onderscheidt op het gebied van decentralisatie

Odysee is meer gedecentraliseerd dan YouTube of Rumble omdat het:

Werkt op basis van blockchaintechnologie (Arweave).
Content verspreidt via een P2P-netwerk.
Geen centrale controle over content en monetisatie.
Creators krijgen zeggenschap en zijn bestand tegen censuur.

Terwijl YouTube en Rumble gecentraliseerde platforms blijven met toezicht door bedrijven, vertegenwoordigt Odysee een radicale verschuiving naar een open internetinfrastructuur die eigendom is van de gebruiker, waardoor het momenteel het meest gedecentraliseerde grote platform voor het delen van video’s is.

Wat kun je doen als contentmaker?

Download de Odysync-tool van Odysee: https://sync.odysee.tv/