Welkom in de educatie omgeving van de Pro Privacy Phone: het Pro Privacy Platform! De wereld van privacy-vriendelijke software is constant in beweging. Wij zijn dus constant bezig met het toevoegen en optimaliseren van de informatie op het platform. We houden je hierover op de hoogte via e-mail. Heb je een opmerking of toevoeging of een vraag? Neem dan contact op via het contactformulier.

Fedora Linux

App-updates

Er zijn momenteel géén opmerkelijke updates.

Pagina-updates

Deze pagina is nu live!

Wat is Fedora Linux?

Fedora Linux staat aan de top als het gaat privacy-vriendelijke Linuxdistributies. Daarnaast biedt Fedora een modern design waardoor het makkelijk te gebruiken is door iedereen gebruikt het middelen waarmee je gemakkelijk apps kunt downloaden en updaten. Ook is Fedora standaard gebundeld met programma’s als LibreOffice, wat een free and open source alternatief is voor Microsoft Office.met een volledig pakket met alles dat je nodig hebt.

Qua veiligheid is Fedora ook zeer sterk met regelmatige updates en werken de ontwikkelaars samen met vele hardwareleveranciers om zelfs op hardwareniveau te zorgen voor de beste beveiliging.

Applicaties

Net als bij Windows en Mac, kun je op een Linux systeem als Fedora ook applicaties installeren en gebruiken. In het geval van Fedora krijg je een ingebouwde app-store waarmee je applicaties kunt downloaden. Dit is het zogeheten Software Center. Je kunt dit vergelijken met de Microsoft Store op Windows maar dan zonder account en zonder ‘bloatware’.

Dit werkt als volgt:

  1. Open de applicatie Software.
  2. Vervolgens krijg je een homepagina te zien van de app met linksboven een vergrootglas. Klik hier op.
  3. Voer de applicatie in die je zoekt. In dit geval willen we Session Desktop downloaden. Klik op het zoekresultaat Session Desktop om verder te gaan.
  4. Klik in het volgende scherm op Installeren.
  5. Nadat Session is gedownload kun je de applicatie meteen openen vanuit de Software applicatie. Mocht je Session willen verwijderen, dan kan dat ook direct vanuit de Software applicatie door op het prullenbakje te klikken.

Nog een paar tips:

  • Het is mogelijk om direct vanuit de Fedora zoekbalk te zoeken naar applicaties die je nog niet op je laptop hebt staan. je wordt dan direct gelinkt naar de winkelpagina van de desbetreffende applicatie, waar je deze vervolgens kunt installeren.
  • Het is mogelijk om via de Software applicatie een systeemupdate uit te voeren. Dit doen je door naar het tabblad Update te gaan. We gaan hier later verder op in.

Applicaties handmatig installeren

Je kunt ook zonder Software Center applicaties installeren. Dit kan natuurlijk door simpelweg het installatiebestand van de desbetreffende applicatie te downloaden en te openen, maar je kunt via het Terminalvenster applicatie installeren als je de juiste commando’s weet. De meeste applicaties die een Linuxversie hebben, plaatsen ook instructie op hun website. In sommige gevallen zelfs specifiek voor Fedora zoals bijvoorbeeld Mullvad VPN en IVPN ook doen.

Mocht je nog niet eerder met de Terminal hebben gewerkt of al ervaren zijn met het gebruik hiervan, bekijk dan het tabblad Terminal voor een handleiding.

Updates

Het is essentieel om je systeem up-to-date te houden voor de beste beveiliging en stabiliteit. Fedora staat er om bekend dat er regelmatig updates worden uitgevoerd. Dit vinden veel mensen een vervelend aspect van technologie en hier wordt vaak negatief naar gekeken, terwijl het juist een goed teken is als een besturingssysteem regelmatig wordt voorzien van updates. Dit zorgt ervoor dat bestaande en potentiële lekken worden gedicht, betere compatibiliteit met bepaalde apps en dat het besturingssysteem wordt voorzien van nieuwe functies. Controleer dus regelmatig of er nieuwe updates beschikbaar zijn voor Fedora.

Dit werkt als volgt:

  1. Open de Software applicatie.
  2. Klik bovenin op het tabblad Updates.
  3. Je krijgt nu een overzicht te zien van apps die een update hebben binnengekregen en eventuele systeemupdates. Je kunt items handmatig updaten door rechts van het item te klikken op Bijwerken of je kunt alles updaten door te klikken op Alles bijwerken. Zorg ervoor dat de applicaties die worden geüpdatet zijn uitgeschakeld. Bij belangrijke systeemupdates wordt er altijd gevraagd of je een herstart wilt doen. Wij adviseren om dit meteen te doen, anders gebeurt het automatisch op een later moment als je het niet verwacht. Elk half jaar wordt er een nieuwe Fedora Upgrade gedaan. Dit zijn grote updates die tijd nodig hebben om te updaten. Het downloaden gebeurt op de achtergrond en kun je dus gewoon laten lopen.

TIP! Mochten er geen updates beschikbaar zijn, klik dan voor de zekerheid links boven op het ronddraaiende pijltje om de pagina te verversen.

Updates beschikbaar

Fedora Upgrade

Up-to-date

Vormgeving

De standaard weergave van Fedora is gebaseerd op het uiterlijk van Mac OSX, met een minimale interface zodat het beginscherm niet chaotisch kan worden zoals bij Windows waarbij je allerlei icoontjes aan het bureaublad kunt toevoegen. In plaats daarvan worden je applicaties op de achtergrond ingeladen en zijn pas zichtbaar als je op de Super-toets drukt. Je krijgt dan ook de zogeheten Dash te zien waar je applicaties aan kunt toevoegen zodat je hier op een later moment makkelijk bij kunt.

Je kunt natuurlijk ook je achtergrond wijzigen en de kleuren van de menu’s. Die doe je als volgt:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Weergave.
  3. Je krijgt nu de mogelijkheid om een Licht of Donker thema in te stellen en een achtergrond. Het is ook mogelijk om zelf een achtergrond te selecteren van een plaatje dat je op je computer hebt staan.

Werken met bestanden in Fedora Linux

Fedora Linux gebruikt net als Windows en Mac OSX een bestandenstructuur met een Verkenner, mappen, kopiëren en plakken, naam wijzigen, zoeken op categorie etc. De applicatie die je nodig hebt om je bestnaden te kunnen benaderen heet ook Bestnaden. Deze kun je zoeken en openen met de zoekfunctie van Fedora Linux.

Na het openen van de Bestanden applicatie kom je altijd terecht in de map Recent. Links vindt je een lijst met Recent, Favorieten en Persoonlijke map. De Persoonlijke map bevat de standaard omgevingen zoals Bureaublad, Documenten. Downloads etc. Onder Persoonlijke map vindt je meerdere categorieën zoals Afbeeldingen, Muziek, Video’s en Prullenbak. Als laatste heb je de optie Andere locaties waarmee je bijvoorbeeld Netwerklocaties kunt toevoegen.

Linksboven vindt je 3 streepjes. Door hier op te klikken krijg een menu te zien met verschillende navigatie- en weergaveopties zoals het openen van een nieuw venster of tabblad, Voorkeurenopties en Sneltoetsen.

Wat is LibreOffice?

LibreOffice is het ultieme gratis alternatief voor Microsoft Office. Het pakket is volledig free and open source en heeft een alternatief voor de populairste Microsoft Office apps zoals Word, Excel en PowerPoint. Daarnaast heb je geen account nodig om deze tools te kunnen gebruiken en worden ze regelmatig bijgewerkt met de nieuwste updates. Het mooie is ook dat je Microsoft Office documenten kunt openen en bewerken met de tools die LibreOffice aanbiedt. Dit geldt ook voor oudere type Office-documenten zoals Office 2003 en zelfs tot aan 1997.

LibreOffice applicaties

Linux Fedora wordt standaard geleverd met de volgende 3 LibreOffice applicaties:

  • LibreOffice Writer: Een alternatieve app voor Microsoft Word.
  • LibreOffice Calc: Een alternatieve applicatie voor Microsoft Excel.
  • LibreOffice Impress: Een alternatieve applicatie voor Microsoft PowerPoint.

Je hoeft deze apps dus niet apart te installeren. LibreOffice naast bovengenoemde apps meerdere alternatieven die je vanuit het Software Center van Fedora kunt installeren. Je kunt ook het gehele LibreOffice pakket downloaden waar alles standaard zit.

LibreOffice Home

Naast alle losse LibreOffice applicaties heeft het pakket ook een algemene applicatie waar alles samen komt. Daarnaast kun je voor alle individuele apps meerdere instellingen aanpassen, sjablonen en lettertypes toevoegen, bestanden openen etc.

PDF’s

LibreOffice heeft ook een applicatie genaamd LibreOffice Draw. Hiermee kun je PDF-documenten bekijken. Standaard wordt deze niet meegeleverd met Fedora. Je kunt LibreOffice Draw downloaden het Software Center van Fedora. Je kunt de LibreOffice applicatie installeren waar alle applicaties zijn inbegrepen, inclusief LibreOffice Draw.

Wat is ElectronMail?

ElectronMail is een applicatie waarin je meerdere mailboxen van verschillende e-maildiensten kunt beheren. Denk hierbij aan Tuta Mail, Proton Mail en andere e-maildiensten. De applicatie is volledig open source en verzameld je data niet. Hoewel dit mogelijk is binnen ElectronMail, raden wij ten zeerste af om Gmail, Hotmail en andere bekende e-maildiensten te gebruiken omdat je dan alsnog gebruikt maakt van een niet privacy-vriendelijke e-maildienst. Het gebruiken van een goede e-mailapplicatie is het halve werk. Als je nog gebruik wilt maken van niet privacy-vriendelijke e-maildiensten, dan kun je dit het beste in een internetbrowser blijven doen. Alle e-maildiensten hebben tenslotte een web-omgeving.

Het grote voordeel van ElectronMail is dat je je e-mail offline kan bekijken. Dit kan handig zijn voor het geval je geen internetverbinding tot je beschikking hebt. Daarnaast is de data lokaal versleuteld zodat niemand er zomaar bij kan, hoef je niet iedere keer dat je de applicatie opent in te loggen, kun je op meerdere platformen bij je e-mail komen, is er een uitgebreide zoekfunctie waarmee op berichtenniveau kunt zoeken, kun je je e-mail exporteren en nog veel meer.

Hoe werkt ElectronMail?

Bij het openen van de ElectronMail applicatie wordt er als eerste gevraagd naar een wachtwoord. Dit is een wachtwoord die je zelf mag bedenken. Met dit wachtwoord worden alle lokale bestanden van ElectronMail versleuteld. Na dat je een wachtwoord hebt aangemaakt kom je terecht in een de ElectronMail instellingen waar je direct een e-mailaccount kunt koppelen. In dit voorbeeld voegen wen een Proton Mail account.

Dit werkt als volgt:

  1. Klik op Key entry point en selecteer proton.me.
  2. Voer bij Login je Proton e-mailadres in en druk op Enter.
  3. Op de achtergrond wordt er nu een Proton Mail venster geopend. Volg de inlogprocedure van Proton.
  4. Je wordt vervolgens automatisch weer teruggeleid naar ElectronMail en waar nu Proton Mail zichtbaar is.

Het zal je misschien opvallen dat het er vrijwel hetzelfde uitziet als de Proton Mail omgeving, met dezelfde interface en knoppen.

Instellingen

Linksboven vind je een tandwiel waarmee je de instellingen van ElectronMail kunt benaderen  Hier kun je nog meer accounts toevoegen en app-instellingen beheren zoals notificaties, hoe de app wordt weergegeven en opties voor versleuteling.

Agenda

Fedora maakt gebruikt van een interne agenda applicatie. Je hoeft hiervoor dus zelf geen losse applicatie voor te installeren. Bij het openen van de Agenda applicatie krijg je een kalender te zien met linksboven een overzichtje van datums. Rechts daarvan vind je allemaal vakjes die een datum representeren. Het blauwe vakje representeert de huidige datum. Rechtsboven vind je een vergrootglas waarmee je kunt zoeken naar agendapunten, een +icoon waarmee je een nieuwe afspraak kunt inplannen en een kruisje waarmee je de Agenda applicatie kunt afsluiten.

Het maken van afspraken

Het aanmaken en bewerken van afspraken is heel simpel. Om een afspraak toe te voegen klik je rechtsboven op het +icoon. Vul de nodige gegevens in en klik op Opslaan. De afspraak wordt nu weergegeven op de kalender. Klik hier op en klik vervolgens op Gegevens bewerken. Vrij simpel dus. Als je meerdere agenda’s hebt kun je tijdens het maken van een afspraak de desbetreffende agenda selecteren.

Instellingen

Linksboven vind je de knop Agenda met een pijltje waarmee je kunt schakelen tussen verschillende agenda’s. Door in het menu op Agenda’s beheren te klikken kun je selecteren welke agenda’s er worden weergegeven op de kalender. Je kunt ook nieuwe agenda’s toevoegen. Verder vind je 3 streepjes waarmee je nog enkele opties kunt aanpassen zoals het toevoegen van Online-accounts, verschillende opties voor het weer en je kunt ook de tijdzone beheren van de Agenda applicatie.

Mullvad Browser

Mullvad Browser is gebaseerd op de Firefox engine. Je kunt het zien als de Firefox browser maar dan met extra beveiliging en volledig open source. Naast privacy-vriendelijke functies zoals een ad-blocker, het niet toestaan van fingerprinting, het blokkeren van trackers (volgers) kun je de browser ook verbindinen met je Mullvad VPN voor nog meer veiligheid.

Brave Browser

Brave Browser is een op Chromium gebaseerde browser die bekend staat om de gebruikersvriendelijkheid en privacy-vriendelijke functies zoals het kunnen blokkeren van trackers (volgers) en een ad-blocker waarmee je geen last hebt van reclame of vervelende pop-ups.

Netwerken & Internet

Het verbinding maken met een WiFi- en/of bekabeld netwerk is net zo eenvoudig als op andere besturingssystemen. We gebruiken hiervoor het zogeheten Snelmenu. Klik rechtsboven op het batterijtje om het snelmenu te openen. Je krijgt een aantal knoppen te zien waaronder Kabel en WiFi. De kabeloptie is vanzelfsprekend. Sluit een netwerkkabel aan en klik op de knop om de verbinding vast te stellen. Grijs betekend Uit en blauw betekend Aan. Bij de WiFi-knop werkt het net zo, behalve dat je verbinding moet maken met een specifiek netwerkt, waar je zeer waarschijnlijk een netwerksleutel (wachtwoord) voor nodig hebt.

Netwerkinstellingen

Door op het pijltje te klikken, krijg je een extra dialoogvenster te zien waarmee je ook direct naar de instellingen kunt gaan van de desbetreffende functie. Je kunt deze instellingen ook benaderen door naar de Instellingen app te gaan en links in het menu te klikken op Wifi of op Netwerk.

WiFi-instellingen

Je krijgt hier een overzicht te zien van alle WiFi-netwerken inde buurt en verschillende opties zoals het instellen van een Hotspot en een knop waarmee je kunt zien met welke netwerken je in het verleden verbinding hebt gemaakt. Daarnaast kun je ook de Vliegtuigstand inschakelen.

Netwerk-instellingen

Je krijgt hier een overzicht te zien van verschillende opties zoals het in- en uitschakelen van een kabelverbinding, het instellen van een VPN-dienst en het instellen van een Proxy.

Bluetooth

Het verbinding maken met een Bluetooth-apparaat is net zo eenvoudig als op andere besturingssystemen. We gebruiken hiervoor het zogeheten Snelmenu. Klik rechtsboven op het batterijtje om het snelmenu te openen. Je krijgt nu een aantal knoppen te zien waaronder Bluetooth. Klik op de knop om deze in te schakelen. Grijs betekend Uit en blauw betekend Aan. Als je voor het eerst een apparaat wilt koppelen, klik dan op het pijltje en klik vervolgens op Bluetooth-instellingen. Als Bluetooth aanstaat wordt er direct gezocht naar apparaten in de buurt. Klik op het desbetreffende apparaat en hiermee te verbinden. Houd er rekening mee dat de meeste Bluetooth-apparaten een zogeheten pair-knop hebben welke je eerst moet indrukken om een verbinding vast te stellen.

TIP! Wij adviseren om alleen Bluetooth in te schakelen als dit echt nodig is. Mocht je bijvoorbeeld een Bluetooth-headset gebruiken en deze wegleggen, schakel dan ook direct Bluetooth uit via het Snelmenu.

Schermen

Doe het volgende om naar de Scherminstellingen van Fedora Linux te gaan:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik links in het menu op Schermen.
  3. Je krijgt nu onderstaande tabbladen te zien:
    -> Samenvoegen: Voeg 2 of meer beeldschermen samen.
    Laat op alle beeldschermen hetzelfde zien. Vergelijkbaar met de Dupliceren functie op Windows.
  4. Kies bij Samenvoegen welke beeldschermen er moeten worden gekoppeld en stel eventueel Nachtlicht in waardoor het Blue Light component wordt weggehaald zodat het scherm minder fel wordt.
  5. Als je voor Spiegelen kiest kun je instellen in welke stand het beeld wordt weergegeven en in welke resolutie. Daarnaast kun je de beeldschermen ook schakel op een bepaald percentage en heb je heir ook de mogelijkheid om de Nachtlicht functie te gebruiken.

TIP 1! Mocht je het extern beeldscherm dat je hebt gekoppeld ontkoppelen en op een later moment weer koppelen (ook na een herstart van de laptop), dan onthoud Fedora Linux je laatst gekozen instellingen.

TIP 2! Druk op de toetsen Super+P om te schakelen tussen de verschillende standen.

Wat is een VPN?

Een Virtual Private Network (VPN) is een manier om jouw internetverkeer te verbergen voor bijvoorbeeld je internet provider, een website die je bezoekt, een eventuele hacker of een publiek netwerk. Met een VPN wordt jouw internetverkeer door een Tunnel van encryptie herleid waardoor je online activiteiten worden afgeschermd voor kwaadwillende. Dit is goed voor je veiligheid omdat je IP-adres (een cijfercode die je identificeert op het internet) daardoor niet zichtbaar is voor bovengenoemde entiteiten. In plaats daarvan zien deze entiteiten het IP-adres van je VPN-dienst. Men kan niet zien naar welke websites je gaat, welke applicaties je gebruikt etc. Vrijwel alle VPN-diensten bieden je ook de optie om te verbinden met een server welke in een ander land is gelokaliseerd waardoor je toegang kunt krijgen tot regio gebonden content.

Hoewel de data voor vrijwel alle bovengenoemde elementen niet zichtbaar is, is het echter zo dat veel VPN-diensten (wel) je internetverkeer kunnen inzien omdat deze data wordt bijgehouden. Wij adviseren daarom alleen VPN-diensten te gebruiken die een zogeheten No Logging Policy hanteren. Naast Mullvad VPN voldoet IVPN hier ook aan. Net als Mullvad VPN, wordt er bij IVPN ook geen meta-data zoals een voornaam/achternaam, telefoonnummer, e-mailadres en huisadres vereist voor het aanmaken van een account. Op deze manier weten deze VPN-diensten niet wie je bent bij het aanmaken van een account waardoor je privacy gewaarborgd blijft. Meer hierover lees je hieronder.

In de leugenachtige wereld van VPN bedrijven is het echter van groot belang dat je een goede keuze maakt. Want, een verkeerde keuze kan er voor zorgen dat je in een zogeheten honeypot terecht komt. Lang niet alle VPN bedrijven zijn te vertrouwen! Hieronder vind je een checklist van de meest belangrijke zaken waar we bij proprivacy.io op letten en waar onze favorieten VPN-diensten als Mullvad VPN en IVPN aan voldoen.

  1. Free and Open Source – De code waaruit beide VPN’s zijn opgebouwd is volledig inzichtelijk en daardoor zien wat de software daadwerkelijk doet. Hierdoor wordt het ook mogelijk om (zelf) de code te modificeren en je eigen app(s) te ontwikkelen.
  2. Logs verwijderen – Logs zijn overzichten van de gebruikersactiviteiten. Beide VPN’s hebben een no-logging policy, wat inhoudt dat ze minimaal data verzamelen. Enkel hetgeen wat absoluut noodzakelijk is wegens wetgeving. Meer hierover kun je hier lezen. Gegevens die worden verzameld door beide VPN’s kunnen nooit aan een gebruiker worden gekoppeld, omdat de accounts volledig anoniem zijn.
  3. Locatie van de servers – zoals hierboven omschreven is de lokale wet- en regelgeving van groot belang als het gaat om het kunnen waarborgen van de privacy van de eindgebruiker. Bij proprivacy.io vinden we het vooral belangrijk hoe beide VPN’s hier in de praktijk mee om gaan. Zo’n voorbeeld vind je bij punt 5.
  4. Inloggen zonder identiteit – Het meest belangrijke element van beide VPN’s zijn de geanonimiseerde accounts. Je hebt dus geen identificeerbare inloggegevens zoals een naam, een telefoonnummer of een e-mailadres nodig om een account aan te maken. Op het moment dat je een account aanmaakt ontvang je een uniek willekeurig gegenereerd account-nummer. Hierdoor is zelfs de data die wel verzameld wordt niet aan je identiteit te koppelen.
  5. Betalen met Monero – Op het moment dat je besluit om een abonnement met een creditcard te betalen, is deze natuurlijk wel aan je identiteit gekoppeld. Gelukkig kun je bij beide VPN’s met onze favoriete privacy cryptocurrency betalen: Monero! Is dit te ingewikkeld voor je? Dan kan je er altijd voor kiezen om met PayPal of een creditcard te betalen.
  6. Kwantumbestendige tunnels – De tunnels waarmee beide VPN’s het netwerkverkeer reguleren zijn resistent tegen kwantumcomputers.

Het gebruiken van een VPN

Om het makkelijk te maken voor onze gebruikers hebben we Mullvad VPN gedownload en geinstalleerd zodat je dat niet zelf hoeft te doen. We laten je hieronder zien hoe je een account kunt aanmaken en Mullvad VPN kunt activeren:

  1. Ga als eerste naar de website: https://mullvad.net/nl/account/create.
  2. Klik op Accountnummer genereren.
  3. Kopieer je accountnummer en bewaar deze in een veilige omgeving, bijvoorbeeld in een bericht aan jezelf via Signal of Session.
  4. Klik op de knop Voeg tijd toe aan uw account.
  5. Wij raden aan om met Monero te betalen. Je krijgt dan zelfs 10% korting! Heb je nog geen Monero? Volg dan het eerste deel van onze Pro Privacy Crypto Cursus via cryptoprivacy.nlHet is ook mogelijk met cash te betalen. Het bedrag verstuur je dan via de post naar het bedrijf. Volg de instructies die op de website staan.
  6. We gaan in dit voorbeeld verder met Monero. Klik op Monero en klik vervolgens op Maak een eenmalig betalingsadres aan. Gebruik dit eenmalige adres dus eenmaal! Als deze 2 opties niet mogelijk zijn in jou situatie, klik dan op Overige en kies bijvoorbeeld voor iDeal om met je bank te betalen. Wij raden dit af, maar het is eventueel een optie. Het is ook mogelijk om met een voucher te betalen. Het voordeel van een voucher is dat derde partijen niet kunnen zien voor wie de voucher wordt gekocht. Het is een fysieke voucher en het accountnummer dat op het pasje staat is verzegeld. Mocht je hier interesse in hebben, dan kun je een Nederlandse voucher kopen op Amazon.
  7. Kies hoeveel maanden je gebruik wilt maken van Mullvad. Je kunt de termijn van je account later altijd verlengen.
  8. Open de Edge Wallet of de Cake Wallet en navigeer naar je Monero wallet. Scan de QR code op de Mullvad pagina om direct de betaalgegevens in de Edge/Cake app in te laden.
  9. Controleer de informatie in de desbetreffende wallet app en bevestig de betaling. De transactie kan enkele minuten duren.
  10. Open nu Mullvad VPN applicatie op je laptop en voer accountnummer in dat je hebt aangemaakt.
  11. Klik daarna op Verbinding maken.

Gefeliciteerd! Je hebt succesvol een account aangemaakt en je bent verbonden met Mullvad VPN. De verbinding wordt automatisch door de laptop in stand gehouden, dus je hoeft na het herstarten van de laptop niets te doen, behalve het op tijd verlengen van je account.

Toegankelijkheid

Fedora Linux biedt allerlei mogelijkheden om het gebruik te vereenvoudigen voor slechtzienden, slechthorenden en mensen met andere lichamelijke beperkingen. Hieronder beschrijven we een aantal van deze opties. Deze opties kun je vinden in de Toegankelijkheidsinstellingen.

Deze kun je als volgt benaderen:

  1. Ga naar Instellingen.
  2. Klik in het menu op Toegankelijkheid.
  3. Je krijgt nu de volgende opties te zien:

Toegankelijkheidsmenu altijd tonen

Het toegankelijkheidsmenu is een manier om de toegankelijkheidsinstellingen snel te kunnen benaderen en in- of uit te schakelen. Na het inschakelen hiervan verschijnt er een knop rechtsboven in de balk. De knop ziet er uit als een persoon met gespreide armen. Klik hier op om een menu weer te geven waar je de volgende instellingen in en uit kunt schakelen:

  • Hoog contrast
  • Zoomen (scherm vergroten en verkleinen)
  • Grote tekst
  • Schermlezer (spraak)
  • Schermtoetsenbord
  • Visuele alerteringen
  • Plaktoetsen
  • Trage toetsen
  • Springende toetsen
  • Muistoetsen

Onderin het menu vind je de knop Toegankelijkheidsinstellingen waarmee je direct in het scherm van stap 3 terecht komt.

Je kunt bovengenoemde opties ook personaliseren zodat je het kunt inrichten op een manier zoals jij dat wilt. Ga hiervoor terug naar het scherm van stap 3. Je krijgt de volgende opties te zien:

  • Zicht: Hier vind je allerlei opties voor de weergave van het scherm. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: het aanpassen van de tekstgrootte, de cursusgrootte, het beperken van animaties, het instellen van een hoog contrast etc.
  • Gehoor: Je vindt hier allerlei visuele opties voor mensen voor slechthorenden zoals het knipperen van gebieden en toesten.
  • Typen: Deze knop biedt allerlei instellingen voor het het gedrag van toetsen.
  • Aanwijzen en klikken: Deze instellingen kun je gebruiken voor het personaliseren van de muis- en typcursor.
  • Zoom: Met deze instellingen kun je het scherm vergroten of verkleinen.

In onderstaand overzicht beschrijven we in het kort de verschillende instellingen. Bekijk de rest van de pagina voor gedetailleerde beschrijven van bepaalde instellingen.

Instellingen

Hieronder beschrijven we in het kort welke opties er beschikbaar zijn in Fedora. Open de Instellingen applicatie om de volgende opties te zien:

  • Wifi: Beheer hiermee alle wifi-gerelteerde instellingen zoals het verbindingen met een draadloos netwerk, het instellen van een hotspot en het in- en uitschakelen van de Vliegtuigstand.
  • Netwerk: Maak verbinding met het internet via een kabel, beheer je VPN-instellingen en stel eventueel een Proxy in.
  • Bluetooth: Maak verbinding met een Bluetooth-apparaat en beheer verbonden apparaten.
  • Schermen: Bepaal hoe je laptop omgaat met externe schermen en stel de resolutie in.
  • Geluid: Hiermee kun je verschillen instellingen aanpassen voor je luidspreker, microfoon en welke geluiden wanneer mogen afspelen. Daarnaast kun je ook van elk apparaat de volume aanpassen.
  • Energie: Beheer alle energie-gerelateerde instellingen zoals het accubeheer, het dimmen van het scherm, energiebesparing etc.
  • Multitasken: Geef aan welke toepassingen mogen worden weergegeven in het multitaskscherm en stel de weergave in.
  • Weergave: Stel in hoe de menu’s worden weergegeven, zowel licht als in donker en stel een andere achtergrond in om de weergave van je scherm te personaliseren.
  • Toepassingen: Door hier op te klikken wordt er een lijst weergegeven met alle geinstalleerde applicaties. Je kunt per applicatie verschillende instellingen beheren.
  • Notificaties: Beheer de Niet store modus, laat notificaties wel of niet op het vergrendelscherm verschijnen en stel per applicatie in waar je notificaties van wilt ontvangen.
  • Zoeken: Beheer de zoekfunctie en geef aan waar in mag worden gezocht.
  • Online accounts: Hiermee geef je applicaties toegang tot accounts die je gebruikt bij clouddiensten.
  • Delen: Hiermee kun je beheren wat er kan worden gedeeld en op welke manier dat gebeurt. Daarnaast kun je ook je apparaatnaam wijzigen.
  • Muis en touchpad: Stel het gedrag van je muis en touchpad in.
  • Toetsenbord: Stel de toetsenbord taal in, de invoer voor verschillende tekens, bepaal waarvoor welke sneltoets wordt gebruikt etc.
  • Kleur: Stel de kleurenkalibratie in voor je laptopscherm en/of externe schermen.
  • Printers: Voeg een printer toe en beheer de instellingen voor bestaande printers. Je vindt heir ook opties voor het gebruik van scanners. Om deze instellingen te kunnen aanpassen, die je eerst in te loggen met het administrator-wachtwoord van de hoofdgebruiker.
  • Privacy & beveiliging: Beheer de privacy-instellingen van verschillende componenten. Dit zijn:
    -> Systeem: Schermvergrendeling, Locatiediensten, Bestandsgeschiedenis en prullenbak en Diagnostische gegevens.
    -> Apparaten: Camera’s, Thunderbolt en Apparaatbeveiliging.
  • Toegankelijkheid: Hier vindt je verschillende instellingen voor het in- en uitzoomen van het scherm, instellingen voor Zicht, Gehoor en Typen, Aanwijzers en klikken. Het is ook mogelijk om het zogeheten Toegankelijkheidsmenu in te stellen zodat gemakkelijk bij deze instellingen kunt komen.
  • Systeem: Dit is de meest uitgebreide sectie waarin je de Regio en taal kunt instellen van Fedora, de datum en tijd, Gebruikers kunt toevoegen en bestaande Gebruikers kunt bewerken, vindt je informatie de huidige Fedora versie en de specificaties van de computer. Ook kun je hier een handmatige systeemupdate uitvoeren.

Mensen die ervaring hebben met het gebruik van de Terminal, kunnen de instellingen nog verder personaliseren.

Fedora Terminal

De Terminal is een tool waarmee commands kunt invoeren om bepaalde acties uit te voeren in Fedora. Je kunt dit vergelijken met de Command Prompt of PowerShell van Windows maar dan nog geavanceerder. De meeste gebruikers zullen deze tool niet gaan gebruiken. Het is bedoeld voor de mensen die ervaren zijn met Linux en verder willen gaan met het begrijpen van het systeem. Belangrijk om te weten is dat wij geen expert zijn op het gebied van Linux en vragen over specifieke commands niet kunnen beantwoorden. Raadpleeg hiervoor de verschillende Linux fora of kijk op de website van Fedora. Wij gaan er vanuit dat mensen die ervaring hebben met Terminals zich prima kunnen redden.

We hebben een tabel gemaakt met verschillende commands die je kunt gebruiken. Deze commands zijn ook geschikt voor niet technische gebruikers. Misschien een leuke oefening voor als je dit nog niet eerder heb gedaan. Maak je geen zorgen. Je kunt Fedora niet beschadigen met deze commands als je ze niet goed uitvoert. Het systeem houd hier rekening mee.

Open de applicatie Terminalvenster om in de Terminal te komen.

ActieCommand

Systeemherstel

Fedora Linux heeft geen traditionele methode om een Factory Reset te doen. Een Factory Reset wil zeggen dat je de laptop terugzet naar de Fabrieksinstellingen, ofwel: zoals je hem binnenkreeg. Om Fedora Linux opnieuw te installeren voer je een nieuwe installatie uit waarbij je tijdens de installatie kunt kiezen uit verschillende opties voor het leegmaken van de harde schijf of de bestanden die er op staan behouden.